Tác giả: 47

Có một sự thật là rất nhiều người hiểu Tinh gọn như một công cụ để cắt giảm lãng phí.

Thực tế, để mắt tới lãng phí (Eyes on Waste) chỉ là một thành phần của Kaizen, tinh thần cải tiến liên tục, một viên gạch trong trụ cột Cải tiến liên tục của tư duy Tinh gọn. Quản lý và cắt giảm lãng phí không phải là mục đích của tư duy Tinh gọn.

Một minh họa phổ biến về việc loại bỏ lãng phí mù quáng là: tối ưu giảm lãng phí khi chạy tiếp sức. Chạy tiếp sức là môn thể thao gồm 4 vận động viên, trong đó 3 vận động viên khác phải chờ chiếc gậy từ đồng đội để tiếp tục về đích. Nếu một vận động viên về đích trước mà không có cây gậy tiếp sức trong tay thì đội đó vẫn thua.

Nhìn từ góc độ tài chính và hiệu suất, có thể bạn sẽ thấy 3 vận động viên phải chờ 1 vận động viên chạy là quá lãng phí. Có vẻ nó giống với lãng phí chờ đợi (delay/wait), thứ mà theo tư duy Tinh gọn sẽ cần phải loại bỏ.

Bạn hăm hở loại bỏ lãng phí đó bằng cách bắt tất cả vận động viên chạy cùng lúc. Chứ gì nữa, 4 người liên tục chạy thì phải nhanh hơn 3 người đợi 1 người chứ. Và có 2 kết quả dễ thấy:

1. Vận động viên chạy đầu tiên không bao giờ đuổi kịp đồng đội để trao gậy.
2. Đội của bạn bị xử thua vì phạm luật xuất phát sớm.

Nghe việc bắt vận động viên phải chạy luôn cho đỡ phí thời gian, bạn thấy rất buồn cười, đúng không nào? Nhưng thực tế lại có rất nhiều team, rất nhiều công ty bắt member phải chạy sớm lên cho đỡ phí, mà không thấy ai cười cả. Haha.

“Watch the baton, not the runners” – Hãy chỉ theo dõi cây gậy (tiếp sức), đừng quan sát các vận động viên. Tất cả tối ưu chỉ nhằm mục đích để cây gậy tiếp sức di chuyển nhanh hơn trên đường đua, chứ không phải là làm cho các vận động viên bận rộn.

Tôn chỉ này tưởng như là dành riêng cho môn chạy tiếp sức, nhưng thực tế đó là phương pháp nhất quán để cải tiến liên tục và loại bỏ lãng phí của Lean thinking.

Vậy, làm thế nào để tối ưu sự di chuyển của cây gậy tiếp sức? Có nhiều cách hiệu quả lắm, mình có thể kể mãi mà không hết, nên thôi, kể sau nhé.

Nhưng có một cách mình biết chắc chắn sẽ không hiệu quả, đó là bắt tất cả các vận động viên phải luôn bận rộn. Đừng làm thế nhé, làm vậy thì team của bạn sẽ không bao giờ chiến thắng được đâu.

Huấn luyện viên là một nghề thực sự vất vả, nhưng cũng thật nhiều thú vị.

Mỗi HLV có một phong cách, đội hình, chiến thuật và triết lý bóng đá khác nhau. Không có cái nào là bất khả chiến bại, chỉ có những thứ hiệu quả hơn thứ khác, trong những thời điểm nhất định nào đó.

HLV không được phép vào sân thi đấu, nhưng vẫn là người chịu trách nhiệm cuối cùng về kết quả của trận đấu. HLV có thể không đủ thể lực như tiền đạo, tiền vệ, hậu vệ, nhưng họ biết cách giúp team phát huy sức mạnh tập thể để đem lại kết quả tốt nhất cho đội bóng của mình.

Khán giả chỉ biết đến màn trình diễn 90 phút của đội bóng vào mỗi cuối tuần. Nhưng để có 90 phút mãn nhãn đó, các cầu thủ và HLV đã phải dành cả tuần làm việc cật lực. Nghiên cứu đối thủ, điều chỉnh chiến thuật, rèn luyện thể lực, kỹ chiến thuật, v.v… Thành công không bao giờ đến một cách dễ dàng.

Các HLV bước vào trận đấu bằng chiến thuật, bằng kế hoạch và bằng khát khao. Nhưng không phải lúc nào mọi chuyện cũng diễn ra như dự kiến. HLV đối thủ có thể chuẩn bị cho trận đấu còn kỹ hơn, còn khát khao hơn.

Tuy nhiên..

Khi mọi thứ xấu đi, đó là lúc các HLV thể hiện khả năng xoay chuyển tình thế của mình. Có thể họ có plan B khi bị dẫn trước 1 bàn, nhưng chẳng có plan nào khi bị dẫn trước 3 bàn cả. Tất cả tùy thuộc vào khả năng chiến thắng nghịch cảnh của các HLV. Khi bị dẫn trước tới 3 bàn, các cầu thủ rất dễ buông xuôi.

15 phút nghỉ giữa hiệp có thể là những phút hiệu suất cao nhất thế giới. Nhiều cú lội ngược dòng điên rồ được bắt nguồn từ sự thay đổi chiến thuật sau 15 phút giữa hiệp này.

Nhưng có những khi, dù đã cố gắng hết sức cả 90 phút rồi, đội bóng cũng không thể xoay chuyển được cục tình thế. Nhiều khi chỉ đơn giản là đối thủ cũng đã cố hết sức của họ.

Khi kết quả không như mong muốn, hiếm khi các HLV đổ lỗi cho cầu thủ. Mà đúng thế, các cầu thủ không có lỗi, thực sự các cầu thủ đã rất vất vả rồi. Khi HLV bắt đầu đổ lỗi cho cầu thủ, đó cũng là thời điểm mà họ nên từ chức.

Thua có buồn không? Có chứ. Nhưng các HLV chỉ cho phép nỗi buồn là động lực để mình và đội bóng cố gắng hơn trong những vòng sau. Thêm một tuần nỗ lực nữa, một tuần khát khao, và rồi lại có cơ hội hết mình trong 90 phút cuối tuần.

Dù thắng hay thua, một trận đấu không nói lên gì nhiều. Cuối mùa giải, các HLV chỉ nói chuyện với nhau bằng kết quả. Bất kể triết lý, phong cách, chiến thuật của anh là gì, nó chỉ đúng khi anh dẫn dắt đội bóng của mình dành chức vô địch mà thôi.

Và dù có vô địch hay không, HLV không bao giờ nản lòng. Mùa giải mới luôn có sẵn cơ hội mới đón chờ. Chỉ cần cố gắng, chiến thắng sẽ luôn mỉm cười với họ, vào một ngày nào đó.

Kể từ khi làm quản lý, khi phỏng vấn, có lẽ mình đã hỏi hàng trăm ứng viên một câu hỏi kinh điển: Mục tiêu sự nghiệp của bạn trong 5 năm tiếp theo là gì?

Hơn một nửa số ứng viên không trả lời được câu này. Không sao cả, sống không mục tiêu cũng là một phong cách sống khá phổ biến.

Nửa non còn lại thì trả lời như sách: 2 năm tới em muốn là leader, 5 năm tới em muốn là manager. Ok, cũng hợp lý.

Rồi tiếp theo mình hỏi: Theo bạn, bạn còn thiếu những kỹ năng, kiến thức gì để trở thành leader/manager như mục tiêu bạn muốn?

Phần lớn ứng viên chẳng biết thiếu gì, chỉ biết là thiêu thiếu cái gì đó. Cũng dễ hiểu thôi, 2 năm tới mới làm leader cơ mà. Còn nhiều thời gian để bù đắp mấy cái thiếu thốn đó. Nhưng có thể nói, dù mục tiêu là trở thành leader, nhưng hầu hết các bạn đều không biết làm thế nào để đạt được điều mình muốn.

Một số bạn thì liệt kê ra, nào là kỹ năng lãnh đạo, tạo động lực, lập kế hoạch, quản lý tiến độ, quản trị nguồn lực,… Wow, tốt, vậy là có vẻ các bạn cũng thực sự để tâm đến con đường sự nghiệp của mình.

Câu hỏi tiếp: Thế tại sao bạn lại không trở thành leader/manager ngay từ ngày hôm nay?

Tất cả đều trả lời theo một kiểu hiển nhiên: đã đủ kiến thức đâu mà làm. Chưa đủ kiến thức, mới gia nhập công ty mà xung phong làm leader ngay thì ai cho. Ờ hợp lý, hỏi vô lý thật. Nhưng có thật là vô lý không?

Câu cuối: Bạn muốn trở thành một leader như thế nào? Tất cả những ứng viên mình đã từng hỏi đều không trả lời được câu này.

Điều thú vị là sau vài năm làm việc tại các công ty (từ cũ đến giờ), có khá nhiều bạn cũng đã trở thành leader/manager như các bạn muốn. Nhưng khi mình hỏi lại câu: Bạn muốn trở thành một leader/manager như nào? thì hầu như vẫn không ai trả lời được.

Nhiều khi ngồi nghĩ, manager có lẽ không phải một nghề nghiệp, nó chỉ là một công việc, mà cờ trao đến tay ai thì người đó phất thôi thì phải. Xong khi cờ đến tay, ai muốn phất thế nào thì phất, xuôi ngược kệ nhau. Không phất, vứt cờ đi cũng được.

Rồi nghĩ tiếp, có khi bát nháo như thế nó mới là sự hay ho của sự nghiệp manager. Hỗn loạn như vậy thì mới có công ty này tiến nhanh hơn công ty khác, chứ giống nhau hết thì làm gì còn cơ hội cho những công ty mới, những manager mới. Nhỉ?

Nhưng dù hỗn loạn đến đâu, mình nghiệm thấy một nguyên lý không bao giờ thay đổi: làm manager kém quá dễ, làm manager tốt không khó, làm manager thực sự tốt thì mới là tài.

Khi cuộc sống hối hả, hiếm khi ta để ý tới những nhịp điệu xung quanh mình. Mọi thứ dường như đều có những chuyển động giống nhau: không quy luật và mất trật tự một cách hỗn loạn.

Lúc tĩnh tại, nếu lắng nghe đủ lâu, bạn sẽ nhận ra được nhiều nhịp điệu cuộc sống. Một ngày, một tuần, một bài hát, hơi thở, nhịp tim của bạn,… tất cả đều có những nhịp điệu, tiết tấu riêng.

Nhịp điệu có thể nhanh, có thể chậm. Dòng đời nhiều khi rất vội vã, nhưng cũng có lúc êm trôi. Tuy nhiên, mỗi thời điểm, mọi thứ đều có riêng cho mình một tiết tấu. Hỗn loạn vốn không phải là sự hài hòa của tự nhiên.

Ngày còn trẻ, lúc tim loạn nhịp, rất có thể là bạn đã tìm thấy tình yêu của đời mình. Khi tuổi tác kéo về, loạn nhịp tim có thể dẫn tới nguy cơ đột quỵ khá cao. Nhưng dù trẻ hay già, hầu hết thời gian trong cuộc đời, trái tim luôn đúng nhịp.

Một bản nhạc hay thường có nhiều phân đoạn, có lúc trầm, rồi cũng có lúc thăng. Nếu chơi những nốt đúng theo bản nhạc, một tuyệt phẩm sẽ được ra đời. Nhưng chỉ một hai nốt lạc nhịp thôi, cảm xúc có thể bị phá hỏng.

Những ngày làm việc ở nhà, mình vẫn dậy sớm đọc sách, uống cà phê, tập thể dục. Mình vẫn ngồi vào bàn làm việc đúng giờ, ngồi ngay ngắn, không ngả nghiêng. Làm việc được tiếng rưỡi – hai tiếng, mình lại đứng dậy giải lao, vận động nhẹ khoảng 10 phút. Mình ăn đúng bữa và mình ngủ đúng giờ.

Mình muốn giữ tiết tấu của bản nhạc đời mình. Dù thăng hay trầm, nó cũng nên là một bản nhạc hay.

Hôm nay, bản nhạc của bạn đang ở cung bậc nào rồi? Liệu nó đang mạnh mẽ sáng tươi, hay là đang ở những nốt trầm sâu lắng?

Nhưng dù ở cung bậc nào, hãy luôn chơi thật hay, luôn cố gắng hết mình tạo nên một tuyệt phẩm để đời bạn nhé!

Hà Nội những ngày này, dù muốn hay không, dường như ai cũng có nhiều thời gian hơn. Thay vì tất tả ngược xuôi, mọi người có nhiều thời gian hơn để thư thái, để tận hưởng hương vị của những buổi sáng yên lành.

Hòa chung không khí đó, những ngày này, mỗi sáng, thay vì phải lên đồ đi làm, mình dành 30 phút để tĩnh tại, để suy ngẫm nhiều hơn về cuộc sống.

Mỗi ngày mình suy nghĩ về một chủ đề. Nghĩ thôi, không vì cái gì, và cũng không để làm gì cả. Ngày hôm nay, mình chọn nghĩ về lòng biết ơn.

Mình biết ơn những người vẫn phải lặn lội sớm tối, để cho mình và xã hội có được những sức khỏe bình an. Có thể mấy ngày gần đây bạn bực bội vì không được ra đường tự do như trước. Nhưng có những bác sỹ, những chiến sỹ, đã mấy tháng rồi, họ chưa từng có một ngày bình yên. Mình biết ơn họ.

Mình biết ơn tất cả những bạn đang phải trực vận hành viễn thông, điện, nước, mạng, tài chính, v.v.. Bất kể ngày đêm, họ thay phiên nhau đảm bảo cho các hệ thống luônvđược thông suốt. Nhờ có họ mà những người như mình mới có thể yên tâm ngồi nhà làm việc trong những ngày này.

Mình biết ơn khách hàng của mình. Dù dịch bệnh, dù giãn cách, dù kinh doanh khó khăn, nhưng họ vẫn cố gắng kiên trì, không từ bỏ. Chứng kiến sự cố gắng của họ, mình biết là mình còn phải nỗ lực nhiều hơn nữa.

Mình biết ơn công ty, trong thời gian giãn cách, vẫn luôn tạo điều kiện tốt nhất để cho mình và những đồng nghiệp khác có thể làm việc ở nhà. Thời gian này, dù tình hình kinh doanh có thể gặp ít nhiều ảnh hưởng, nhưng công ty chưa để anh em thiệt thòi một ngày nào. Mình biết ơn vì điều đó.

Mình biết ơn đồng đội, những người đã luôn đồng lòng sát cánh với mình, cả khi xã hội bình yên cũng như khi sóng gió. Mình cảm ơn họ vì luôn sẵn lòng giúp đỡ mình và giúp đỡ những đồng đội khác. Và mình cảm ơn họ khi cũng luôn sẵn lòng đón nhận những hỗ trợ từ mình.

Sau cùng, mình biết ơn rất nhiều vì gia đình, người thân, bạn bè, và những người mình quen biết. Cảm ơn họ vì đã luôn khỏe mạnh. Sự khỏe mạnh và bình yên của họ khiến mình yên tâm và vững tin hơn rất nhiều. Mình vững tin rằng đại dịch này cũng sẽ qua. Và cùng nhau, chúng ta chiến thắng.

Ngày hôm nay, mình chỉ nghĩ thế thôi.

“Cảm ơn đời mỗi sáng mai thức dậy, ta có thêm ngày nữa để yêu thương”

Có thể bạn thường nghe thấy câu: Không có sự công bằng tuyệt đối. Nhưng theo quan điểm của mình, thời gian chính là thứ tuyệt đối công bằng.

Thời gian nằm ngoài tầm kiểm soát của chúng ta. Ta không thể bắt thời gian trôi nhanh lên hay chậm đi được. Không ai có thể thao túng được thời gian của người khác. Thời gian cũng không chờ một ai.

Thời gian cơ bản chỉ có ngần đó. Một ngày có 24 giờ, một năm có 365 ngày. Không ai có nhiều hơn, và cũng không ai có ít hơn. Người giàu cũng thế và người nghèo cũng vậy. Chúng ta cùng nhau chia sẻ những lượng thời gian công bằng như nhau, không hơn, không kém.

Thời gian là thứ chúng ta cùng chia sẻ, nhưng nó cũng là thứ của riêng mỗi người. 1 giờ của bạn là 1 giờ của bạn. Khi bạn trưởng thành, bạn có toàn quyền sống 1 giờ của bạn theo cách của riêng mình.

Trong những ngày tháng dịch bệnh bao trùm như hiện tại, thời gian có lẽ là thứ mà chúng ta muốn lãng quên đi nhiều nhất. Mất việc, hạn chế đi lại, hạn chế vui chơi giải trí, có thể sẽ tạo cảm giác chúng ta có quá nhiều thời gian dư thừa.

Khi có thừa thời gian, thường chúng ta sẽ tìm cách.. giết nó. Chúng ta giết thời gian bằng cách lướt mạng xã hội, xem streams, chơi game, nhậu nhẹt, than vãn, … và hy vọng dịch bệnh sẽ sớm trôi qua.

Nhưng bạn à, thời gian đã qua đi sẽ không bao giờ lấy lại được. Dịch bệnh có thể sẽ qua đi và quay lại, còn tuổi xuân của bạn sẽ qua, và không bao giờ trở về nữa.

Nếu bạn tìm cách giết thời gian, khi dịch bệnh cùng với tuổi xuân dắt nhau đi, thì bạn sẽ còn lại gì? Nếp nhăn và bất mãn, có phải đó là những điều bạn muốn trong tương lai không?

Thật cười và thật buồn là chúng ta luôn đòi hỏi sự công bằng, nhưng chúng ta lại vô tâm hủy hoại sự công bằng tuyệt đối duy nhất mà chúng ta có được trong cuộc sống này.

5 năm sau, liệu bạn có đổ lỗi vì dịch bệnh đã tạo ra sự thất học khiến cho bạn thiếu đi một kiến thức nào đó? Và vì thiếu kiến thức nên bạn mất đi một cơ hội quý giá để vươn lên trong con đường sự nghiệp của mình?

Thất học, có thực sự là do dịch bệnh, hay có thể là do sự thiếu vắng ý chí trong tinh thần?

Cùng một khoảng thời gian, đối thủ đi nhanh hơn bạn, đồng nghiệp tiến xa hơn bạn, thì không có sự bất công nào ở đây cả. Có chăng chỉ là sự sai khác về mục tiêu và nỗ lực để đạt được mục tiêu đó.

Có thể bạn sẽ nói là xuất phát điểm mọi người khác nhau, người khác họ có nhiều điều kiện tốt hơn bạn. Có thể như vậy. 

Nhưng có công bằng không khi bạn yêu cầu người khác dừng lại để chờ bạn đuổi kịp? Và nếu người khác muốn bạn dừng lại để họ đuổi theo kịp, thì bạn có vui vẻ mà sẵn lòng đồng ý?

———-

Thời gian là thứ duy nhất giúp chúng ta bình đẳng với nhau, dù thành công hay thất bại. Vì thế, hãy tự gìn giữ sự công bằng mà bạn hằng ao ước, hãy trân quý và sử dụng hiệu quả từng phút giây trong đời bạn nhé.