Sống như người thành công

Khi nghe về thời gian biểu mỗi sáng của mình, một người em đã nhận xét: Anh sống như mấy người thành công, mỗi tội anh chưa là người thành công thôi. Haha. Cũng có lý, mà cũng chưa hợp lý đâu em.

Người thành công thường hiếm khi chia sẻ hoặc khuyên chúng ta nên sống theo cách của họ. Chủ yếu chúng ta biết đến lối sống của người thành công thông qua báo đài, hoặc ai đó trên mạng nhìn thấy và kể lại.

Những thông tin này thường được xác nhận theo cách: im lặng là đồng ý, vì hầu như không có người thành công nào xác nhận đó có đúng là phong cách sống của họ hay không.

Nói một cách khác, hầu hết những lối sống của người thành công mà chúng ta biết đến đều do những người chưa thành công kể lại. Vì thế, những phong cách sống thành công mà ta biết, chưa chắc đã phải là cách sống của những người thành công.

Ví dụ trên mạng nói là mấy tỷ phú hay có thói quen rửa bát, thì ta sẽ nghĩ: à, phải rửa bát thì mới thành công được. Nhưng có khi rửa bát chỉ là một niềm vui, hoặc một việc cần làm, chẳng liên quan gì tới thành công cả. Cơ mà vì họ là người thành công rồi, và họ hay làm như vậy, nên ta hy vọng ta cứ làm như thế là sẽ thành công. Thế là ngày nào ta cũng rửa bát, rồi mãi chẳng thấy thành công đâu.

Cũng có nhiều thói quen được quan niệm theo kiểu, khi nào phải thành công thì mới làm được. Xung quanh chúng ta, không khó để nghe thấy những câu kiểu như: Khi nào thành công thì tôi sẽ… Khi nào thành công thì tôi sẽ đọc sách, khi nào thành công thì tôi sẽ tập thể dục, khi nào thành công thì tôi sẽ ăn uống lành mạnh hơn, v.v…

Ví dụ như chuyện đọc sách. Có thể mọi người cho rằng, khi thành công rồi thì chúng ta mới rảnh rang, có nhiều thời gian để làm việc này việc kia, bao gồm cả có thời gian để đọc sách. Có lý quá đi chứ. Khi đầu tắt mặt tối để phấn đấu thành công, đến thở thôi nhiều khi phải tranh thủ thở mấy cái dài dài, thì thời gian đâu mà đọc nữa.

Nhưng chúng ta đâu biết là, có thể phải đọc rất nhiều sách, học rất nhiều kiến thức, thì mới có thể thành công được.

Hoặc cũng có thể đọc sách chỉ là một thói quen. Đọc sách chẳng giúp gì được cho thành công cả, chỉ là một sở thích thôi. Vì thế dù thành công hay chưa, mặc dù bận bù đầu bù cổ, nhưng người thành công vẫn duy trì thói quen yêu thích đó.

Vì thế đọc sách để thành công, hay, thành công xong thì mới đọc sách, về cơ bản nó không phải là bí quyết để thành công.

Nhưng nếu mục đích cuộc sống của bạn là thành công, và nếu bạn khát khao là khi thành công rồi thì bạn sẽ làm thứ gì đó bạn muốn, vậy tại sao lại không phải là làm luôn vào ngày hôm nay?

Nếu bạn thành công chỉ để có thời gian dậy sớm, tập thể dục, đọc quyển sách và nhâm nhi ly cà phê, thì có gì khó đâu nhỉ? Tại sao phải đợi thành công rồi mới sống như vậy? Tại sao mình không tận hưởng cuộc sống như những người thành công mỗi ngày, mỗi sáng, và ngay những phút giây này?

Có rất nhiều cách để thành công. Thành công thường cũng không dễ dàng. Có rất nhiều mồ hôi công sức bỏ ra để thành công. Nhưng thành công không phải là đích đến cuối cùng, không phải là End game của tất cả chúng ta.

Nếu vươn lên đến đỉnh thành công chỉ để tận hưởng cuộc sống theo cách mà bạn muốn, thì tốt nhất nên sống theo cách mà bạn muốn ngay từ hôm nay bạn nhé.

Nhưng dù sao thì, bài viết chỉ muốn đưa ra một góc nhìn khác từ một câu nói vui, chứ không nhằm mục đích đả kích bất cứ một lối sống nào, cũng không nhằm mục đích làm mất đi niềm tin của bất cứ ai.

Nếu bạn đang theo đuổi phong cách sống nào đó để sớm công thành danh toại, thì vẫn cứ tiếp tục nỗ lực thực hiện mỗi ngày nhé bạn.

Chúc bạn thành công!

Buông bỏ

Hình dung bạn đang đi trên con đường tới Thành Công, tới phố Thành Công ở Hà Nội í, không phải Thành công trong cuộc sống đâu. Hình dung là mình rủ bạn ăn tối tại một nhà hàng trên phố đó. Nhà hàng đó rất sang trọng, món ăn phục vụ tận mồm. Bạn biết thế, nhưng bạn vẫn thấy là cần mang theo nồi cơm điện, nồi áp suất và bếp nướng than hoa. Theo bạn thì như vậy có ổn không? Có lẽ là không.

Ấy thế mà, trên đường đời, chúng ta thường xuyên mang theo quá nhiều thứ không cần thiết, nhưng chúng ta vẫn cảm thấy ổn, ta cảm thấy không thể sống thiếu chúng được. Bạn chưa tin? Thử hồi tưởng lại nhé.

Trên đường đời của bạn, có ai đó, mà cứ khi nghĩ đến họ, là bạn cảm thấy khó chịu hoặc tức giận không? Hoặc có hành động nào, lời nói nào trong quá khứ mà bạn thấy là không thể tha thứ được hay không? Có lẽ là có nhiều đấy.

Thử nghĩ sâu thêm chút nữa: ai đó bạn không ưa, hành động, lời nói tổn thương ghim trong tâm trí bạn, những thứ đó, có giúp gì cho bạn trên con đường đi đến thành công hay không? Và, thường xuyên ghét một người, thường xuyên dày vò bản thân mình bằng những lời khó nghe, có khiến bạn cảm thấy hạnh phúc, thư thái hơn không?

Nếu những thứ đó không giúp gì cho bạn, tại sao bạn lại nhất thiết phải mang theo chúng? Tại sao phải khiến cảm xúc của mình mệt mỏi vì những thứ vô ích? Như vậy, có giống mang cả gian bếp của bạn để đi ăn nhà hàng hay không?

Tại sao lại như vậy nhỉ? Thật sự là mình cũng không biết. Đúng đấy, không phải cái gì mình cũng biết đâu. Nhưng mình biết một điều là, để nồi niêu ở nhà khi đi ăn nhà hàng, sẽ rất thư giãn và thoải mái. Bỏ đi được những gánh nặng trong lòng cũng sẽ giúp mình bình yên, sống tích cực và hạnh phúc hơn rất nhiều.

Vậy, làm thế nào để trút bỏ được những dằn vặt này? Đầu tiên mình phải nói là không dễ đâu. Như mình đã nói trước đây í, lý trí của chúng ta hoàn toàn bị cảm xúc chi phối. Những gánh nặng ta mang theo trong lòng, hầu hết thuộc phạm trù cảm xúc. Không dễ để làm chủ cảm xúc, vì thế cũng không dễ để trút bỏ những muộn phiền này.

Có rất nhiều phương pháp để giải tỏa những gánh nặng vô hình kể trên. Mặc kệ, gào thét, rủa xả, nói chuyện cho ra nhẽ.. nhiều lắm. Nhưng theo mình, tất cả những phương pháp này đều không triệt để. Đâu đó, ta chỉ nhẹ lòng đi được đôi chút, kiểu như bỏ bớt than ra khỏi bếp nướng cho nhẹ đi thôi. Chứ thực tế, ta vẫn đang oằn lưng để vác theo cái bếp nướng đi ăn tiệm. Muộn phiền vẫn còn đó.

Có một phương pháp loại bỏ triệt để mọi gánh nặng ưu phiền này mà theo mình thì bạn nên thử, đó là buông bỏ.

Buông bỏ là tha thứ, bao dung cho khuyết điểm, sai lầm của người khác.

Con người mà, ai chẳng có khuyết điểm, ai chẳng tham sân si. Bản thân chính ta cũng vậy thôi, cũng có lúc sai lầm. Và dù tốt đến mấy, cũng có lúc ta làm tổn thương một ai đó.

Đến như Đường Tăng, ngay cả một con kiến cũng không giết, yêu quái muốn ăn thịt mình cũng không nỡ hại, thế mà cũng không ít lần nói những lời làm tổn thương Ngộ Không. Những lời niệm chú vòng Kim Cô, được thốt ra vì những niềm tin đúng sai mù quáng, có gây tổn thương không?

Nếu người cũng vậy mà ta cũng thế, sao ta không chấp nhận hiện trạng cuộc sống này, sao ta không buông bỏ để thấy lòng nhẹ hơn?

Buông bỏ dễ hay khó? Nói dễ thì nó dễ, còn thấy khó thì nó vẫn khó thôi. 

Dễ vì chỉ cần tuyên bố một điều tương tự như: Tôi tuyên bố sẽ buông bỏ cho bạn A. Kể từ giờ phút này, quá khứ của tôi và A đã đi qua, những tổn thương sẽ không còn nữa. Tôi và A sẽ có một tương lai đáng để hy vọng sau này. Chỉ tuyên bố một tương lai tương sáng cho mình và bạn A thôi, có gì khó đâu, phải không nào?

Ấy thế mà, nói ra điều đó sao thật khó. Cứ mỗi khi nghĩ về bạn A, nỗi đau trong lòng bạn vẫn trào dâng. Dù có thể 10 năm nay bạn không gặp A nữa, nhưng những hành động mà A gây tổn thương cho bạn, vẫn như mới chỉ diễn ra ngày hôm qua. Làm chủ cảm xúc, chưa bao giờ là dễ dàng.

Nhưng dù dễ hay khó, buông bỏ có đáng không? Mình nghĩ là đáng đấy. Buông bỏ là tha thứ cho người khác, nhưng tâm hồn thanh thản, thần thái bình yên, tinh thần tích cực, không phải là cái người khác sẽ nhận được đâu, mà chính là bạn đấy.

Đáng như vậy, tốt như thế, mà sao ta lại vẫn không chịu làm nhỉ? Cũng khó giải thích lắm. 

Ví dụ như hút thuốc, uống rượu, sử dụng chất kích thích, chúng ta biết là nó có hại không? Biết chứ, như ta vẫn cứ vô tư sử dụng chúng thường xuyên.

Còn ngủ sớm, dậy sớm, tập thể dục, có tốt không? Có chứ. Ta cũng biết luôn. Thế nhưng chẳng mấy ai chịu kiên trì thực hiện những việc tốt này mỗi ngày cả. 

Con người mà. Chúng ta là vậy. Lý trí nhiều khi buồn cười lắm. Bạn có nghĩ như vậy không?

À nhưng dù sao thì, buông bỏ hay không, cũng tùy sở thích của bạn nhé. Nếu bạn cảm thấy phải mang đủ nồi cơm điện, nồi áp suất, bếp nướng đi ăn nhà hàng mới ngon, thì cứ mang đi bạn nhé. Mình tôn trọng ham muốn cá nhân của bạn.

Còn mình, mình ngủ muộn, dậy sớm, tập thể dục, không hút thuốc, biết uống rượu, không dùng chất kích thích. 

Và mình biết buông bỏ.

Người sếp đầu tiên

Một người em đã từng nói với mình: người sếp đầu tiên là người có ảnh hưởng nhiều nhất đến sự nghiệp. Hồi mới nghe câu đó, mình thấy cũng thú vị, nhưng không rõ được sự thật có phải như thế không. Giờ ngẫm lại, câu nói đó đúng với mình thật.

Hồi mới ra trường, mình vào làm ở một team outsource khá nhỏ, khi đó mới chỉ có 5 – 6 anh em. Anh sếp của mình là người xây dựng nên team này, anh cũng là người có kỹ năng lập trình tốt nhất trong mấy anh em. 

Anh khá giản dị chứ không hào nhoáng, không sơ vin cà vạt. Anh cũng khá điềm đạm, chưa bao giờ quát tháo anh em một câu nào.

Ngày đó, mặc dù hầu như chưa có kinh nghiệm, nhưng mình được giao cho solo một dự án mới. Dự án cũng nho nhỏ, theo các anh thì để mình làm là phù hợp. Vừa rèn luyện tay nghề, vừa có kinh nghiệm thực chiến.

Lúc đó mình cảm thấy rất áp lực. Hồi sinh viên mình không part-time, không freelance, đi thực tập thì cũng chỉ làm mấy công việc lặt vặt. Thành ra hầu như không có trải nghiệm gì về việc làm một dự án trọn vẹn.

Khi đấy, mình vừa phải học một ngôn ngữ lập trình mới, vừa phải triển khai một giải pháp mình chưa từng làm bao giờ, lại chỉ có thời hạn là một tháng. Với kiến thức của mình tại thời điểm đó, đây là một nhiệm vụ có độ khó cực cao.

Mà cách đây hơn 16 năm, lập trình vất vả lắm. Đường truyền internet thì chậm, trên mạng cũng chưa nhiều người chia sẻ kiến thức. Không có chuyện copy paste từ stackoverflow về là chạy được như bây giờ. Ngày đó, lập trình vã mồ hôi là có thật.

Sau khi nghiên cứu ngôn ngữ lập trình được khoảng 1 tuần, code được dăm ba thứ lặt vặt, mình quyết định nói với anh sếp là: chắc em… không làm được đâu. Em học và làm chậm quá, sợ trễ tiến độ lại ảnh hưởng đến công ty. 

Nghe mình nói thế, anh sếp bình tĩnh bảo: không sao đâu, em làm đến đâu rồi, anh em mình ngồi xem lại nhé.

Sau khi xem xong, anh bảo: Cũng ok đấy, anh thấy em làm được mà, cứ tiếp đi. Anh hỏi tiếp theo em định làm gì. Xong khi nghe mình nói các task cần làm, anh bảo đúng hướng rồi đấy. Tự tin lên. Không có gì phải lo đâu.

Thế là mình lại cặm cụi. Trong 2 tuần tiếp theo, anh sếp cũng hỏi han mình nhiều hơn. Mỗi lần chỉ cho mình hướng làm xong anh đều bảo: có gì khó thì hỏi anh nhé. Và khi mình hỏi, thì dù đang bận cái gì anh cũng dừng lại, dành thời gian lắng nghe, thảo luận và tìm giải pháp với mình. Thi thoảng anh cũng chạy sang debug hộ và chỉ cho mình mấy skill khoanh vùng debug anh hay dùng.

Thế rồi hết tuần thứ 3 mình cũng có được một bản để cho khách xem thử. Khách xem xong bảo cũng ok, nhưng tốc độ ứng dụng hơi chậm.

Lúc đó mình nản chí thực sự. Mất 3 tuần mình mới làm được như này. Và với trình độ của mình khi đó thì mình không nghĩ ra giải pháp gì khác để có thể tối ưu nhanh tốc độ hơn được. Trong khi chỉ còn 1 tuần nữa là đến deadline.

Mình trình bày những lo lắng với anh sếp. Anh bảo: không sao, để anh nghiên cứu thử. Và ngày hôm sau, anh hớn hở bảo mình: chỗ này nên làm thế này, đảm bảo sẽ nhanh. Nghe giải pháp xong mình càng hoang mang hơn, vì nó lại là một kiến thức mới nữa. 

3 tuần học một ngôn ngữ lập trình mới và làm ra cái gì đó chạy được, đối với mình đã là một kỳ tích rồi. Đây lại vừa học cái mới, vừa áp dụng luôn vào sản phẩm chỉ trong 1 tuần. Mình nghĩ là mình không thể học và làm kịp. Thế là mình lại: Thôi em không làm được đâu. Cho em nghỉ.

Anh sếp lại động viên mình. Anh bảo: cố lên, em làm được 90% rồi, qua nốt cái này là hoàn thành được. Rồi: phần mới này không quá khó đâu, đọc tài liệu một chút là hiểu được ý mà. Có gì chiều nay anh pair cùng một đoạn, yên tâm. 

Thế rồi mình cũng cố. Và, cuối cùng thì mình cũng làm được. Ảo diệu.

Đến khi demo lần 2 cho khách, anh khách rất happy. Anh nói là: tao không nghĩ là bọn mày lại cải tiến được trong vòng 1 tuần, bọn mày làm rất tốt. Lúc đó mình thực sự cảm thấy rất sung sướng. Khi đấy mình mới tin rằng những gì mình làm ra thật sự có giá trị, và từ đó mình mới tự tin là mình có thể theo nghề này được.

Rất tiếc là sản phẩm này khách hàng của mình đi gọi vốn thất bại, nên mình không được tiếp tục phát triển nó. Nhưng sự cố gắng để thực hiện sản phẩm đó đã giúp cho uy tín của mình với anh sếp tăng lên rất nhiều. Ngay sau đó mình được tham gia làm sản phẩm chính của nhóm. Và dần dần mình càng ngày càng tự tin, mình dần trở thành lập trình viên chủ lực của nhóm.

Thấm thoát cũng đã theo nghề được hơn 16 năm, biết bao thăng trầm. 16 năm, mình làm không biết bao nhiêu dự án, sản phẩm. Nhưng cho đến giờ nghĩ lại, mình vẫn thấy được truyền cảm hứng rất nhiều từ sản phẩm đầu tay và người sếp đầu tiên đó. 

Có thể nói, phong cách làm việc và những bài học quý giá mình nhận được khi làm việc cùng anh sếp đầu tiên đã hình thành nên chất con người của mình ngày hôm nay.

Những bài học, những phong cách mà mình đã thu nhận được:

  • Khi thực sự muốn làm thì không gì là không thể. 
  • Luôn cố gắng làm ra những thứ thực sự có giá trị, thực sự có thể dùng được. Nếu làm đúng mô tả nhưng trải nghiệm tệ, tính năng chậm; thì mình biết là vẫn có thể làm tốt hơn.
  • Nếu mình đã cố gắng, thì mình biết là mình còn có thể cố gắng hơn nữa.
  • Nếu chưa tìm đủ mọi cách, khi chưa đến thời khắc phải đối diện với thất bại, thì không bao giờ bỏ cuộc.
  • Luôn tin tưởng vào đồng đội, luôn sẵn sàng trao quyền tự chủ cho anh em. Đã trao quyền là tin tưởng tuyệt đối.
  • Không làm hộ. Nhưng luôn sẵn lòng hỗ trợ người khác, vì sẽ luôn có người sẵn lòng hỗ trợ mình.

………….

À, nhưng đây chỉ là một câu nói và một câu chuyện mà mình nghiệm ra thấy đúng với mình thôi. Nếu bạn không lựa chọn được người sếp tốt ngay từ đầu, hoặc hiện giờ bạn chưa phải là một người sếp tốt, thì cũng không sao bạn nhé. 

Khi chưa đến thời khắc phải đối diện với thất bại thì đừng bao giờ bỏ cuộc.

Đổ lỗi

Có một sự thật không mới: Khi mọi thứ trở nên xấu đi, con người thường có xu hướng đổ lỗi cho ai đó hoặc cái gì đó bên ngoài. 

Ấy, đừng vội nóng máu nhé. Đừng vội phản ứng lại. Mình không chỉ trích bạn đâu, mình đang nói cả mình nữa đấy. Đổ lỗi là xu hướng của con người. Bạn cũng thế và mình cũng vậy.

…….

Khi bạn đi làm muộn, thường là do cái xe mắc dịch của bạn dở chứng, hoặc những người đi đường mắc cái gì đó không biết, tự nhiên làm tắc đường của bạn.

Khi bạn không đạt được mục tiêu, thường là do cái mục tiêu vô lý; hoặc là có ai đó đã làm chậm nỗ lực hoàn thành mục tiêu của bạn; hoặc là có ai đó đã không nỗ lực giúp bạn hoàn thành mục tiêu.

Khi bạn làm ăn không suôn sẻ, thường là do thị trường không tốt, do đối thủ xấu chơi, do dịch bệnh, thiên tai, thậm chí là do cả khách hàng thiếu hiểu biết.

Khi bạn cảm thấy cuộc sống bế tắc, thường là do xã hội bất công, gia cảnh bất an, người đời lươn lẹo.

Và còn nhiều người khác, nhiều thứ khác, luôn luôn mắc lỗi, thường xuyên đắc tội với bạn. Đúng không?

…….

Tại sao chúng ta lại thường hay đổ lỗi?

Theo nhiều nghiên cứu mình đọc được… ở trên mạng, thì: đổ lỗi là một phản xạ tự vệ. Khi gặp một mối hiểm họa hoặc một áp lực, bản năng sinh tồn mách bảo chúng ta là cần phải bỏ chạy hay phải trút bỏ gánh nặng thật nhanh. 

Đối diện với một lỗi lầm, một sự thất bại cũng tạo nên cảm giác giống như đối diện với một mối nguy vậy. Vì thế, phản xạ tự vệ sẽ thôi thúc chúng ta phải đổ lỗi ngay cho ai đó hoặc thứ gì đó khác để thoát khỏi áp lực khó chịu này. Thoát khỏi buồn phiền, đau khổ, xấu hổ hay cảm giác tội lỗi.

Đổ lỗi có tính lây lan

Khi bạn đổ lỗi cho ai đó, rất nhanh chóng, người đó có thể tìm cách đổ lỗi cho ai đó khác, hoặc đổ lỗi ngược lại cho chính bạn. Điều này cũng dễ hiểu thôi, chẳng ai muốn giữ cảm giác tội lỗi cho riêng mình cả. Ai cũng tự vệ với mong muốn nhanh chóng thoát khỏi mối nguy là phải trở thành nguồn gốc của lỗi lầm. Và thế là đổ lỗi lây lan.

Một đứa trẻ chứng kiến cha mẹ của nó đổ lỗi cho người khác, nó cũng sẽ nghĩ rằng đấy là một hành động phù hợp. Và có thể nó sẽ đổ lỗi cho người khác với những lỗi lầm mà nó gây ra trong tương lai. Sự lây lan của đổ lỗi không chừa một ai.

Đổ lỗi có tính gây nghiện

Thử nhớ lại cảm giác của bạn khi đổ lỗi cho một ai đó đi. Rất nhẹ nhõm, rất hả hê, rất phê, phải không nào? Phần lớn các chất gây nghiện đều có thể tạo ra những cảm giác này.

Khi bạn đã đổ lỗi thành công một lần, rất nhanh sau đó, bạn sẽ tiếp tục đổ lỗi thêm những lần khác nữa. Cơn vật của một con nghiện sẽ luôn thôi thúc bạn đổ lỗi ngay lập tức mỗi khi đối diện với một lỗi lầm. Càng ngày bạn càng phụ thuộc vào liều thuốc đổ lỗi đó, không dứt ra được.

Nhưng, đổ lỗi không giúp giải quyết vấn đề

Cũng như bao thứ gây nghiện khác, đổ lỗi không thể giúp bạn giải quyết vấn đề. Một ly rượu, một hơi thuốc, một liều quên lãng, tất cả chỉ giúp bạn nhất thời tạm quên đi thực tại thôi. Nỗi đau, vết thương, khoảng cách, vẫn còn nguyên ở đó.

Bên cạnh đó, người bị đổ lỗi thường không biết, thậm chí họ không quan tâm tới việc giúp bạn khắc phục lỗi lầm. Đồ vật hay thiên nhiên bị bạn đổ lỗi thì lại càng vô tri. Thế nên vấn đề của bạn vẫn đang nằm yên ở đó, để chờ một ai đó giải quyết, hoặc không.

…….

Chiếc xe không tự sửa chính nó được. Người tham gia tắc đường hầu như không ai quan tâm tới vấn đề của bạn là gì. Nếu vì chiếc xe và vì người đi đường, thì bạn vẫn sẽ đi làm muộn, hết lần này đến lần khác.

Những người khác có những mục tiêu của riêng họ. Họ cũng đang phải vật lộn để thực hiện những mục tiêu đó. Họ không thể tự biết bạn cần gì. Nếu vì người khác mà bạn không đạt được mục tiêu, thì mục tiêu mãi luôn vô lý và xa vời.

Thị trường không tự tốt lên được. Đối thủ không tự nhiên lại chơi đẹp với bạn. Doanh số của bạn sẽ không tự tốt lên sau khi thiên tai, dịch bệnh đi qua. Khách hàng sẽ không tự nhiên hiểu và yêu quý bạn. Việc làm ăn của bạn sẽ mãi thật sự khó khăn.

Xã hội vẫn thế, gia đình vẫn vậy, con người cũng vẫn luôn sống với những bản chất của họ. Và dù bạn có kiên trì đổ lỗi cho người khác thì cuộc sống của thế giới vẫn cứ trôi, còn cuộc sống của bạn vẫn mãi bế tắc, như bây giờ.

…….

Vậy, bạn muốn giải quyết vấn đề, đúng không?

Vùng thoải mái

Có thể bạn đã biết, mỗi người đều có những vùng thoải mái của riêng mình. Vùng đó trông ra sao nhỉ? Đơn giản lắm. Cứ nơi nào bạn cảm thấy quen thuộc hoặc dễ dàng, nơi mà bạn không cảm thấy căng thẳng, đó là vùng thoải mái. 

Vùng thoải mái có thể là ngôi nhà của bạn, là bàn làm việc, trong ô tô riêng, quán cà phê quen, v.v.. Đấy, những nơi như vậy, chỉ cần mình gọi tên lên thôi là bạn đã cảm thấy thoải mái rồi, phải không nào?

Nhưng vùng thoải mái không chỉ là không gian hữu hình đâu nhé. Còn có những vùng thoải mái thuộc phạm trù cảm giác nữa đấy. Kỹ năng bạn giỏi nhất, một bộ phim hay, game bạn yêu thích, sự thư giãn không phát biểu gì khi ngồi trong phòng họp, v.v… đó là những vùng thoải mái của cảm giác đấy.

Thế bên ngoài vùng thoải mái là vùng gì? Có nhiều vùng lắm. Vùng sợ hãi, vùng học hỏi, vùng tăng trưởng, vùng thoải mái của người khác… Có thể gọi chung là vùng không thoải mái cũng được.

Vùng thoải mái của mọi người có thể khác nhau. Ví dụ, vùng thoải mái của mình đọc sách lúc 5h30 sáng. Vùng thoải mái của bạn có thể là chạy bộ lúc 5h30 sáng. Hoặc vùng thoải mái của bạn cũng có thể là nằm lướt điện thoại lúc 7h sáng.

Con người cần vùng thoải mái để phục hồi năng lượng. Chẳng ai sống mà cứ căng thẳng, không thoải mái mãi được. Nhưng vùng thoải mái lại không tốt cho việc phát triển bản thân.

Ở trong vùng thoải mái, bạn thường làm những việc dễ dàng, theo thói quen, những việc khiến bạn không phải dùng nhiều sức. Cơ thể và tâm trí của bạn thường chậm lại và không thể phát triển được khi ở trạng thái này.

Ví dụ như khi bạn nằm lướt điện thoại, hầu hết cơ bắp của bạn nghỉ ngơi, hoạt động chính của bạn là bức xúc và hả hê với chuyện thiên hạ. Sự tập trung vào xã hội khiến bạn quên hết âu lo thực tại của mình. Những thứ này giúp bạn cảm thấy rất thoải mái. 

Cơ bắp duy nhất phát triển khi bạn nằm lướt điện thoại chắc có lẽ là cơ… ngón tay. Và sự thật thì việc tăng cơ ngón tay cũng không ảnh hưởng gì nhiều lắm đến sự nghiệp của bạn. Sức khỏe của bạn cũng không, kiến thức của bạn chắc cũng thế.

Có một điều thú vị là khi ở quá lâu trong vùng thoải mái, bạn sẽ cảm thấy không thoải mái nữa. Ví dụ, căn phòng riêng có thể là vùng thoải mái của bạn. Nhưng bạn thử ở trong phòng 1 tháng liền xem, bạn có thấy bức bí như ở trong tù không?

Vậy cần làm gì khi bạn cảm thấy mình ở trong một vùng thoải mái đã đủ lâu? Cần làm gì để lại bắt đầu cảm thấy thoải mái? Hầu hết mọi người đều muốn nhanh chóng thoát ra vũng lầy hiện tại, vũng lầy mà xưa kia đã từng là thoải mái đó.

Nhưng cẩn thận nhé. Bẫy đấy.

Khi thoát khỏi vùng thoải mái, thực tế là bạn lại nhảy vào một vùng thoải mái khác. Một vòng kim tỏa mới. Và nếu không cẩn thận, bạn sẽ rơi vào vòng lặp mới: háo hức, thoải mái, bình yên, bức bí rồi chán nản.

Nếu vội vàng, rất có thể bạn sẽ mãi nhảy từ vùng thoải mái này sang vùng thoải mái khác. Có thể, một ngày nào đó, bạn sẽ lại nhảy về vùng thoải mái mà bạn đã từ bỏ khi xưa. Bạn cứ nhảy mãi. Vô định. Cho đến khi bạn kiệt sức. Và bạn vẫn không cảm thấy đủ thoải mái.

Thế không nhảy nhót thì nên làm gì? Điều phù hợp cần làm trước tiên là… phải bình tĩnh. Hãy bình tĩnh suy nghĩ thấu đáo về mục tiêu cuộc sống của bạn. Suy nghĩ về vùng thoải mái thực sự bạn mơ ước. Nghĩ xong rồi nhảy.

Đúng không? Không nhé.

Nghĩ xong về mục tiêu, việc cần làm tiếp theo của bạn là… tiếp tục nghĩ. Nghĩ xem làm thế nào để có thể mở rộng vùng thoải mái hiện tại của mình hướng tới mục tiêu cuộc sống, hướng tới vùng thoải mái mà mình mơ ước. Khi bạn suy nghĩ đủ lâu, sẽ luôn có một con đường hiện ra.

Với tấm bản đồ trên tay, khi con đường đã hiện rõ, tiếp tục đừng nhảy nhé. Khổ lắm. Nhảy ra khỏi vùng thoải mái luôn tiềm ẩn rủi ro. Nhẹ là trẹo chân, nặng thì có thể xuống hố, xuống vực đấy.

Chỉ bước thôi. Bước một chân vào vùng không thoải mái to lớn phía trước. Từng bước, từng bước một. Từng bước mở rộng vùng thoải mái của mình để hướng tới ước mơ. 

Có thể sẽ lâu đấy. Nhưng cuối cùng, bạn sẽ có một vùng thoải mái đủ rộng của riêng mình. Một vùng thoải mái thực sự khiến bạn thoải mái.

Nói thật

Hồi mới trưởng thành, mỗi khi không hài lòng vấn đề gì đó, mình thường nói ra luôn. Mình nghĩ như vậy là thẳng thắn, mình đang nói thật, đang làm một việc tốt. Nhưng..

Những lời nói thật của mình thường không có tác dụng như mình mong muốn. Những lời nói thật đó khiến người nghe cảm thấy khó chịu, và đôi khi còn khiến họ tổn thương.

Ngày đó, mình vẫn nghĩ là mình đúng. Mình muốn người nghe tỉnh táo hơn, mạnh mẽ hơn, nói chung là muốn tốt hơn cho họ. Và sự thật thường hay mất lòng. Lời nói thật có thể khó nghe, nhưng nhất thiết vẫn phải nói.

Mình cứ tiếp tục nói những lời thật đó. Thế rồi tranh cãi, mất thời gian, mất lòng, chẳng vì cái gì cả, và cũng chẳng để làm gì cả.

Khi chín chắn hơn, mình hiểu ra rằng, sự thật có thể khác nhau dưới góc nhìn của mỗi người. Sự thật trong mắt của mình có thể khác với sự thật mà người khác cảm thấy. Vì thế, khi định nói ra những sự thật mất lòng, mình cân nhắc nhiều hơn. 

Mình cố gắng đặt mình vào hoàn cảnh của người khác, cố hiểu rằng tại sao họ lại làm như thế. Mình cũng cố gắng cân nhắc thấu đáo, uốn lưỡi nhiều lần. 

Mình cân nhắc xem lời nói thật mà mình định nói ra đó, để làm gì. Nó có thực sự giúp được người nghe cảm thấy tốt hơn không, có thực sự đem lại giải pháp giúp người nghe thoát ra khỏi hoàn cảnh đó không.

Nếu mình không hiểu hoàn cảnh của họ, hoặc nói ra không giúp gì hơn cho họ, thì mình sẽ không nói. 

Nhiều khi, mình uốn lưỡi nhiều lần, rồi im lặng.

Thật bất ngờ, khi không nói ra những sự thật đắng lòng, mọi người xung quanh bỗng thân thiện với mình hơn. Và lúc im lặng, tự nhiên mình trở thành người biết lắng nghe. 

Khi mình lắng nghe, mọi người chia sẻ với mình nhiều hơn, mình cũng hiểu họ nhiều hơn. Càng lắng nghe, càng hiểu thì mình càng thấy những sự thật trước giờ mình nghĩ về họ, hầu hết đều phiến diện và chủ quan. 

Mình thông cảm với họ hơn. Và thực sự mình nghĩ, có nhiều tình huống, mình cũng bế tắc nếu ở trong hoàn cảnh tương tự. Thật dễ khi phán xét người khác. 

Thế rồi, đôi khi, một tiếng thở dài đồng điệu, một cái vỗ vai, một câu: “Cố lên”, lại có hiệu quả hơn trăm ngàn cái “sự thật” tuôn ra từ miệng mình.

Điều thú vị hơn nữa, đó là khi không áp đặt “sự thật” của mình, khi biết lắng nghe hơn, tự nhiên tâm trí mình thấy cũng nhẹ nhõm hẳn. Lúc tâm trí bình yên, bỗng nhiên mình nhìn thấy những điều tốt đẹp thật sự từ những người xung quanh. 

Và mình vẫn nói thật. Nhưng đó là những lời ghi nhận, lời động viên thật lòng. Những lời nói thật đến từ những điều tốt đẹp mà tâm trí mình nhìn thấy.

Cơ mà không dễ đâu nhé. Con người mà. Có những lúc lời nói của mình cũng vô tình làm tổn thương người khác đấy. Cũng có những khi mình vẫn không làm chủ được cảm xúc, không làm chủ được lời nói của mình. 

Nhưng thật tâm, mình luôn cố gắng nói thật. Những lời nói thật đẹp.