47 – Trang 4 – Hưng Triệu

Bí kíp đánh bại cơn buồn ngủ khi đọc sách

Có nhiều bạn nói với mình là: Em không có khả năng đọc sách. Cứ cầm quyển sách 5 phút là em thấy buồn ngủ. Vì thế em không thể nào đọc hết quyển sách được.

Thật ra, hồi mới đọc sách mình cũng hay bị như vậy. Cứ cầm tới quyển sách là ngáp. Đọc được 1-2 trang là gà gật. Đến trang thứ 5 thì sách rơi vào mặt. Thành ra đọc mãi không xong một quyển.

Thế rồi, sau một thời gian tìm tòi, thử nghiệm và khám phá, mình đã tìm ra được bí kíp để đánh bại cơn buồn ngủ khi đọc sách. Hôm nay mình chia sẻ lại cho bạn bí kíp này nhé.

Đầu tiên là mình cần phải… tiếp tục đọc sách đã. Nếu không tiếp tục đọc sách thì sẽ chẳng có cơn buồn ngủ nào để phải đánh bại cả. Không có trận đấu thì mọi bí kíp đều trở nên vô dụng.

Tiếp theo là mình sẽ điều chỉnh thời gian đọc. Thay vì đọc ở bất cứ nơi đâu, và có khả năng cao là ngủ há mồm ngoài đường hoặc trong quán cafe, thì mình chuyển sang đọc buổi tối. Cứ khoảng 10 rưỡi tối, sau khi đánh răng rửa mặt sạch sẽ, mình ngả lưng lên giường, và bắt đầu đọc sách.

Đúng như dự đoán, khoảng 5 phút sau, mình đọc được 10 trang sách, rồi đi thẳng vào giấc ngủ một cách nhẹ nhàng và êm ái.

Thật tuyệt vời! Lúc trước ngồi máy tính hay nằm xem điện thoại thì thậm chí 1 – 2h sáng mình vẫn trằn trọc mãi không ngủ được. Thế mà bây giờ, chỉ sau 5 phút, chỉ 10h35 thôi, là mình đã không thể cưỡng lại được giấc ngủ rồi.

Và thế là sau 30 ngày kiên trì liên tục, mình đã đọc xong được 1 quyển sách 300 trang, và có 30 giấc ngủ ngon. Mình tự tin vào khả năng đọc của mình hơn, và sức khoẻ tốt hơn trông thấy, vì được ngủ điều độ hơn.

Mình đã tự tin rằng với phương pháp này, một năm tối thiểu mình cũng phải đọc được 12 quyển sách, và có 365 giấc ngủ ngon. Nhưng thực tế là năm đầu tiên áp dụng bí kíp này, mình đã đọc được 26 quyển sách. Trên cả mong đợi!

Đấy, bí kíp đánh bại cơn buồn ngủ khi đọc sách của mình đơn giản chỉ gồm 4 bước thôi:

Kiên trì tập thói quen đọc 5 phút mỗi ngày.
Điều chỉnh thời gian đọc, chỉ đọc sách trước khi đi ngủ.
Đừng cố chống lại cơn buồn ngủ. Buồn thì cứ ngủ thôi.
Duy trì liên tục thói quen đọc sách mỗi ngày trước khi đi ngủ.

Nếu bạn đang gặp vấn đề buồn ngủ khi đọc sách như mình trước đây, hãy thử bí kíp này xem sao nhé. Chúc bạn thành công!

Đánh giá sách “Tư duy tinh gọn”

Đầu tiên, phải nói “Tinh gọn” là một từ khá thú vị trong tiếng Việt. Nó là một từ có ý nghĩa tích cực, nhưng lại mang một sắc thái khá căng thẳng, tương tự như từ “trách nhiệm” vậy. Nghe đến “tinh gọn”, hầu như ai cũng nghĩ đến việc sắp phải cắt giảm thứ gì đó, hoặc ai đó, hoặc có thể là chính mình. Hơi dấp dấp mồ hôi khi nghe thấy từ “tinh gọn” là một cảm giác hoàn toàn có thật.

Vì thế, để bắt đầu đọc được cuốn sách này, bạn nên tìm một số bài viết ngắn gọn lý giải về những khái niệm như: muda – lãng phí, value – giá trị, value stream – chuỗi giá trị, flow – dòng chảy, quy trình. Đây cũng là những khái niệm được đề cập sớm trong cuốn sách này, nhưng nên đọc hiểu nôm na trước khi bắt đầu đọc kỹ thì tốt hơn.

Nội dung

Phần 1 của cuốn sách bao gồm nhiều kiến giải về những nguyên tắc cơ bản của Tư duy Tinh gọn. Với mỗi nguyên tắc, bạn sẽ hiểu rõ hơn phương pháp luận và lý do tại sao tư duy tinh gọn lại dễ dàng được tiếp cận và phát triển trong các doanh nghiệp hiện đại.

Phần 2 của cuốn sách sẽ đem đến cho bạn nhiều ví dụ minh họa về việc áp dụng tư duy tinh gọn vào công việc hàng ngày với đội nhóm và tổ chức của bạn. Những ví dụ này sẽ giúp bạn vững tin hơn khi thực hành tinh gọn. Theo quan điểm của mình, nếu bạn muốn áp dụng tư duy tinh gọn cho cuộc sống, thì chỉ cần đọc hết phần 2 này là đủ.

Phần 3 của cuốn sách nói về vấn đề tinh gọn cho toàn bộ tổ chức. Phần này thì theo quan điểm cá nhân của mình là khó thực hiện hơn, kể cả ở quy mô triển khai, lẫn tầm ảnh hưởng của bạn trong quá trình tinh gọn đó. Vì thế với đa số mọi người thì mình nghĩ bỏ qua phần này cũng được. Bản thân mình cũng bỏ qua phần 3 này.

Đánh giá

Cuốn sách được viết từ khá lâu (1990s), nhưng chủ đề và tính ứng dụng lại chưa bao giờ cũ. Ngày nay, dù cho công nghệ có phát triển đến đâu, muda – lãng phí vẫn luôn tồn tại, hiện diện quanh ta. Để có một cuộc sống ý nghĩa hơn, đem lại nhiều giá trị hơn cho những người mình yêu thương, ta sẽ luôn cần cố gắng để loại bỏ những lãng phí đó.

Cuốn sách này không chỉ dành cho các cấp quản lý và lãnh đạo công ty. Bất kể công việc của bạn là gì, bạn cũng nên hiểu và tìm cách nhận ra những lãng phí đang tồn tại trong cuộc sống của mình. Khi loại bỏ được những lãng phí, bạn sẽ thấy mình có thêm được nhiều tâm trí, thời gian và năng lượng để dành cho những điều tốt đẹp hơn.

Theo mình, đây là một cuốn sách nên đọc. Ít nhất là đọc để hiểu và áp dụng hoặc thích nghi. Biết đâu sắp tới công ty bạn lại có một công cuộc tinh gọn ở quy mô lớn. Khi đó, nếu bạn đã có đủ kiến thức, bạn sẽ đón nhận sự đổi mới một cách bình tĩnh hơn.

Còn ở trên khía cạnh phát triển bản thân, loại bỏ lãng phí, tập trung vào mục tiêu giá trị, luôn là những hành động thiết thực cần được thực hiện khẩn trương.

Tổng kết

Khen:

Nội dung rõ ràng, súc tích, được trình bày một cách logic và khoa học.
Có nhiều ví dụ thực tế
Đọc hiểu xong có thể thử áp dụng, thực hành được luôn

Chê:

Cách đặt vấn đề hơi hàn lâm
Ví dụ chủ yếu áp dụng cho doanh nghiệp, không có nhiều ví dụ về tư duy tinh gọn trong thực tiễn cuộc sống.
Bản dịch tiếng Việt đọc không hay bằng bản tiếng Anh

Những ai nên đọc:

Các cấp quản lý, tất nhiên rồi, cuốn sách này sinh ra là để dành cho họ
Những ai đang gặp bộn bề trong cuộc sống, cảm thấy luôn bận rộn
Những ai mong muốn có một cuộc sống tốt đẹp, đáng sống hơn

Cần đánh giá về một cuốn sách mà bạn đang muốn đọc?

Vui lòng để lại thông tin cho mình theo mẫu dưới đây

Tái ông thất mã

Ngày xưa, ở bên Trung Hoa có một Tái Ông. Tái Ông không phải là tên riêng, mà có nghĩa là một người đàn ông sinh sống ở vùng biên giới (quan tái = biên ải, biên giới, Tái ông = ông già ở biên giới). Thế nên, không ai biết được tên thật của Tái Ông là Tái hay là Ông. Nhưng dù tên là gì, thì Tái Ông cũng rất giỏi việc nuôi ngựa.

Một ngày nọ, Tái Ông bị xổng mất một con ngựa. Nó vượt rào, chạy sang bên kia biên giới, mất hút. Hàng xóm láng giềng nghe tin thì đến nhà hỏi thăm an ủi. Nhưng đến nơi, Tái Ông lại cười mà rằng: “Tôi tuy mất ngựa, nhưng đó có thể lại là điều tốt.”

Bẵng đi khoảng một tháng sau, con ngựa mất tích đột nhiên trở về cùng một con tuấn mã si tình. Thấy thế, hàng xóm đến chúc mừng Tái Ông có thêm ngựa tốt. Ấy thế nhưng Tái Ông lại chẳng vui, ông cau mày nói: “Tôi được ngựa quý, sợ rằng đó chẳng phải là điềm lành.”

Con trai ông rất thích con ngựa quý, thường hay cưỡi nó mỗi ngày. Một hôm xấu trời, bỗng nhiên anh ta ngã ngựa, bị gãy chân, trở thành tàn tật. Hàng xóm lại đến khuyên nhủ ông, rằng đừng quá nghĩ ngợi mà đau lòng. Tái Ông điềm nhiên: “Con trai tôi tuy gãy chân, nhưng đó chưa hẳn đã là điều không may.” Khi đó, hàng xóm chán ông lắm rồi. Họ nghĩ rằng ông lão này dở hơi thực sự.

Một năm sau, nước láng giềng đưa quân sang xâm lược. Tất cả thanh niên trai tráng đều phải tòng quân, và hầu hết đều bị tử trận. Con trai ông vì tàn tật nên được ở nhà và thoát chết.

Lúc này, hàng xóm chán chẳng buồn qua nhà Tái Ông nữa…

————————

Ngày bé đọc điển tích này, mình cũng nghĩ như những người hàng xóm nhà Tái Ông: Ông lão dở người. Lúc họa thì bảo phúc, lúc phúc thì bảo họa, chả hiểu kiểu gì.

Lớn lên, hiểu chuyện, hiểu đời hơn, thì khi đó mình mới hiểu được những điều thâm thúy, vi diệu trong lời nói của Tái Ông. Được chưa hẳn là Phúc, Mất chưa hẳn là Họa. Cuộc sống vô thường, không nên vì Được Mất mà quá Sân Si.

Noel về, bé ngoan thì sẽ được quà. Nhưng các bé không có quà cũng chưa chắc là đã hư. Được quà thì Tốt, nhưng không được thì cũng chẳng phải là Xấu.

Họa Phúc xoay vần, khó lòng mà biết được…

Candle Problem

Vào những năm đầu thế kỷ 20, Karl Duncker, một nhà tâm lý học, đã có một nghiên cứu như sau:

Đề bài: Cho một cây nến, một hộp đinh và một hộp diêm. Hãy tìm cách gắn cây nến lên tường, sao cho khi đốt cây nến thì sáp nến không bị chảy xuống bàn phía dưới.

Các tình nguyện viên tham gia nghiên cứu đã thử dùng đinh gắn cây nến lên tường, hoặc hơ nóng cây nến rồi dính vào tường, nhưng kết quả đều thất bại. Phải mất một lúc thì các nhóm mới tìm ra được cách đúng: Đổ hết đinh ra khỏi hộp, gắn hộp lên tường, gắn cây nến vào hộp, và đốt nến.

Hầu hết các tình nguyện viên đều nghĩ chiếc hộp chỉ là để đựng đinh, không phải là một phần của giải pháp. Cho đến khi khoảnh khắc “à ha” xuất hiện.

Điều thú vị của thí nghiệm này là ở chỗ: đề bài được giao cho hai nhóm ngẫu nhiên. Nhóm 1 được treo thưởng: tìm ra giải pháp thì có thưởng, càng tìm ra sớm thì phần thưởng càng to. Nhóm thứ 2 thì không được thưởng gì.

Và bạn cũng đoán được kết quả đúng không? Nhóm 1, nhóm được treo thưởng, tìm ra đáp án… chậm hơn nhóm 2, nhóm không được treo thưởng. Bất ngờ chưa bà già? Phần thưởng lớn vô tình lại gây áp lực lớn cho nhóm 1, khiến cho suy nghĩ và phán đoán của nhóm thiếu đi sự tỉnh táo và sáng tạo cần thiết.

Duncker tiếp tục thí nghiệm của mình với một phiên bản rõ ràng hơn một chút: lần này, những chiếc đinh được để ngoài chiếc hộp. Đề bài mới này cũng được giao cho hai nhóm khác, nhóm 3 được treo thưởng và nhóm 4 không được thưởng.

Lần này, cả hai nhóm đều sớm nhận ra chiếc hộp là một phần của giải pháp. Kết quả thì không có bất ngờ gì: nhóm 3 làm nhanh hơn nhóm 4, vì khi không được treo thưởng, nhanh hơn cũng chẳng để làm gì, nên nhóm 4 không việc gì phải vội.

Từ những thí nghiệm này, Duncker rút ra kết luận:

Cách khuyến khích bằng tiền có hiệu quả với các công việc làm theo thói quen và quy tắc, các công việc đã rõ yêu cầu và không cần sáng tạo nhiều.
Đối với các công việc cần sự sáng tạo hoặc cần các kỹ năng nhận thức tư duy khác, khuyến khích bằng tiền không hiệu quả, thậm chí có thể phản tác dụng.

Thú vị thật!

Nhanh hơn cũng có thể sẽ chậm hơn

Ngày xưa, có một anh học trò lên kinh thành dự thi. Từ quê nhà anh, cần xuôi một chuyến đò, xong đi bộ hai dặm đường mới tới được kinh thành.

Đường đi khá xa, thành ra khi anh học trò và người hầu cập bến thì trời đã xẩm tối. Thấy vậy, anh lo lắng hỏi người lái đò:

“Xin hỏi, còn kịp vào trước khi cửa thành đóng không?”

“Cứ bình tĩnh, cửa thành vẫn còn đang mở. Nếu vội vàng, có khi cửa thành sẽ đóng lại.” – Người lái đò nói.

Chàng thư sinh nghe xong rất tức giận, cho rằng người lái đò đang giễu cợt mình. Nghĩ bụng bèn quay người, bước đi ngay lập tức. Anh người hầu thấy vậy cũng tất tả quẩy gánh hành lý vội chạy theo.

Hai thầy trò họ đi được hơn một dặm đường thì người hầu đột nhiên vấp ngã, thùng sách anh ta đang gánh văng hết cả ra đường. Anh hầu quá lo lắng, ngồi khóc lu loa, không đứng ngay lên được. Đến khi hai thầy trò sắp xếp hành lý cẩn thận và tiếp tục lên đường thì trời đã tối hẳn. Đến nơi thì cửa thành đã đóng lại rồi.

Bấy giờ, chàng thư sinh kia mới giật mình ngộ ra: “Câu nói của anh lái đò, thật là triết lý!”

Muốn đi nhanh thì phải đi từ từ. Muốn đi xa phải biết nhìn thật xa.

Trên đời này, bởi vì vội vàng hấp tấp, mà có biết bao nhiêu người đã vấp ngã trước ngưỡng cửa kinh thành?

Nhân quả không gần nhau

1. Thông thường, với tư duy tuyến tính vốn có, chúng ta cho rằng: mỗi kết quả đều bắt nguồn do một nguyên nhân nào đó, ngay gần trước đấy.

Ví dụ, hôm nay nhảy lên cân thấy béo thì chắc là do dạo này ăn hơi nhiều.
Con thi cử bị điểm kém là do tuần trước đó không chịu ôn kỹ bài.
Hệ thống gặp sự cố là do package được go-live gần nhất có lỗi.

2. Theo tư duy nhân quả tuyến tính kể trên, lẽ thường, ta cũng hay nghĩ cách giải quyết vấn đề theo nguyên nhân mà ta tìm được.

Nếu béo là do ăn nhiều thì ta nhịn ăn là xong.
Con bị điểm kém thì cho nó ăn mắng, cho nó ăn đòn để nhớ sau mà học hành tử tế hơn.
Có sự cố cứ rollback về bản cũ hơn thì chắc là oke.

3. Nhưng chúng ta không biết rằng, một kết quả nào đó, thường có thể đến từ rất nhiều nguyên nhân.

Béo thì có thể là do lười vận động chứ không chỉ do ăn nhiều.
Con bị điểm kém có thể do con bị đau bụng vì trưa ăn nhầm thứ gì đó độc hại nên không đủ sức khỏe để làm bài. Như thế mà đánh mắng con thì được cái gì?
Hệ thống gặp sự cố có thể vì kế toán xuất một báo cáo phức tạp nào đó vào đúng giờ cao điểm, chứ package go-live 3 ngày trước thì chẳng liên quan gì.

4. Ta cũng không biết rằng, có nhiều kết quả, được bắt nguồn từ những nguyên nhân rất sâu xa, trong một thời gian dài.

Ăn một tuần liên tiếp không thể béo lên hàng chục cân được. Béo là một quá trình.
Học kém không phải chỉ do ngày hôm qua lười học, nó có thể đến từ nhiều ngày con ăn uống vạ vật và căng thẳng thức đêm học thi. Để rồi đến ngày thi thì lại suy nhược dẫn đến không đủ thể lực làm bài.
Sự cố xảy ra không thể chỉ do một phiên bản go-live lên có bug. Sự cố được hình thành sau cả một quá trình nhiều ngày phát triển tính năng bất cẩn và chủ quan.
Tỷ lệ nhân sự nghỉ việc nhiều cũng là một quá trình. Có thể, nhân sự nghỉ việc hôm nay là do ta đã quá dễ dãi khi tuyển dụng đầu vào trong những ngày trước đó.

5. Và, việc đưa ra giải pháp vội vàng, có thể làm cho vấn đề trở nên trầm trọng hơn.

Nhịn ăn có thể gây ức chế và mệt mỏi. Sau 2 tuần nhịn ăn, có thể ta không chịu nổi nữa, và lại ăn thả cửa sau đó. Rồi ta lại béo hơn cả lúc chưa nhịn ăn.
Đánh con chỉ làm con sợ và cố gắng học trong ngắn hạn. Về lâu dài, sẽ có một hố sâu ngăn cách giữa bố mẹ và con. Vì không muốn bị trách phạt, đứa trẻ lớn lên sẽ cố gắng làm hài lòng người khác, thiếu chính kiến, và không thể yêu thương bố mẹ như những gì họ muốn.
Việc rollback vội vã một phiên bản có thể gây sai lệch về cấu hình, dẫn đến những lỗi dữ liệu tiềm ẩn mà có thể khiến chúng ta phải trả giá trong tương lai.
Khi vội vã tuyển dụng người thay thế, rất có thể ta sẽ quyết định nhận những người chưa thực sự phù hợp. Quá nhiều người mới cũng có thể sẽ khiến xáo trộn văn hóa, mâu thuẫn khi tương tác, môi trường thiếu lành mạnh, hiệu suất làm việc giảm. Những điều này có thể lại khiến những người tâm huyết thấy thiếu tin cậy mà từ bỏ chúng ta. Những người mới thì cũng không chịu nổi áp lực phải thích nghi với những khối lượng công việc mà người ra đi bỏ lại, có thể, họ cũng sẽ từ bỏ trong một ngày nào đó.

…….

6. Cách giải quyết triệt để và trọn vẹn cho các hậu quả thì luôn có, nhưng chúng thường không dễ, và thường mất khá nhiều thời gian để thực hiện. Vì thế chúng ta hay bỏ qua những cách này. Ta nghiện những giải pháp ngắn hạn của chính mình. Để rồi vấn đề ngày càng lớn dần.

Rồi đến một ngày, cái quả mà chúng ta đang ăn cũng không biết mọc lên từ những cái nhân độc hại nào nữa…