Phải trái đúng sai

Nhớ ngày trước, mình là một cháu ngoan Bác Hồ, một thiếu niên gương mẫu, và là một thanh niên nghiêm túc nữa. Mình luôn tâm niệm là cần đấu tranh vì lẽ phải. Vì thế, mỗi lần chắc chắn về một lẽ phải nào đó, mình thường sẽ tranh luận đến cùng, chiến đấu đến cùng.

Có những cuộc chiến mà kết quả là mình cũng bị tổn thương ít nhiều, nhưng mình vẫn hả hê vì chiến thắng. Hả hê với một tấm thân đầy thương tích.

Nhưng đến cái ngày mình đọc xong cuốn Phải trái đúng sai, thế giới quanh mình bỗng trở thành một sự mông lung thú vị. Phải đến cả mấy tháng trời, mình nhìn thế giới với những góc nhìn rất khác. Nhìn chán nhìn chê, xong rốt cuộc mình cũng không còn biết là Phải đúng trái sai, hay Đúng là phải sai trái nữa. Một thế giới lẫn lộn đầy mới mẻ.

Đúng sai, với mình, khi đó, tùy thuộc vào mỗi góc nhìn. Nhìn từ Trái sang thì Phải sai Trái đúng. Nhìn từ Phải sang thì Phải đúng Trái sai. Nhưng, nhìn từ góc nào thì cũng Đúng cả.

Chiêm nghiệm một thời gian đủ lâu, mình lại ngẫm thấy, Đúng hay Sai, thật buồn cười lại bị ảnh hưởng quá nhiều bởi tâm trạng và cảm xúc. Khi tức giận, lúc khổ đau, hay khi hạnh phúc, chúng ta luôn Đúng.

“Nếu người ta đã nghĩ họ đúng, điều mình nói đúng cũng thành sai. Nếu người ta đã không cần nữa, mình làm gì thì cũng không phải…” – Lời bài hát của Mỹ Tâm, nghe có vẻ rất loay hoay, nhưng lại chứa đựng thật nhiều triết lý cao sâu.

Nên là, đã từ lâu rồi, mình không theo đuổi chuyện đúng sai nữa. Tại mỗi thời điểm, ta sẽ nhìn sự thật ở những góc khác nhau, với những cảm xúc khác nhau. Từ phía mỗi người, ai cũng có cái đúng hết. Ai ai cũng đúng, vậy thì đúng sai quan trọng gì.

Ngày hôm qua, mình vừa nghe một postcast, nội dung đại loại là: Bạn đúng, nhưng chúng ta không hạnh phúc. Vậy, bạn đúng để làm gì? Ừ, ai cũng đúng, thì có lẽ quan trọng là đúng để làm gì.

Ok, ngày hôm nay bạn đúng, và mình sai, thế bạn có thấy hạnh phúc không?

Nếu không hạnh phúc, vậy bạn đúng để làm gì?

Tri ân

Đối với mình, đồng đội giỏi luôn là những tài sản vô giá của team. Những người đồng đội giỏi luôn là nhân tố giúp cho đội nhóm phát triển đột phá, cũng như giúp team mạnh mẽ vượt qua những thời khắc khó khăn nhất. Những đồng đội giỏi luôn tạo cho mình sự tự tin để thách thức mọi mục tiêu.

Chia tay đồng đội giỏi, bao giờ cũng là những bộn bề cảm xúc. Là buồn, vì không được đồng hành tiếp cùng nhau, vì sẽ nhớ những chặng đường tươi đẹp đã qua. Là tiếc, vì không giữ được người giỏi, vì mình chưa truyền đủ cảm hứng để họ tiếp tục tiến bước. Là mừng, vì họ đã có một bến đỗ mới tốt hơn, có một con đường sự nghiệp thênh thang rộng mở hơn. Là cảm ơn, vì trong muôn vàn lựa chọn tốt trước đó, họ đã chọn đồng hành và cống hiến cùng mình những năm tháng đấy.

Giữ được một đồng đội giỏi khi họ muốn ra đi, bất kể là mình giữ được họ bằng cách nào, thì phần lớn cảm xúc cũng là sự cảm ơn. Cảm ơn họ vì đã tin tưởng để có thể thẳng thắn chỉ ra những điều mình làm chưa tốt. Cảm ơn vì những kỳ vọng, những khát khao xây dựng một đội ngũ vững mạnh hơn. Cảm ơn vì họ đã tiếp tục tin tưởng những nỗ lực dẫn dắt của mình trên chặng đường chinh phục những thử thách tiếp theo.

Khi một đồng đội giỏi muốn ra đi, và sau đó họ tự giữ chính mình, họ quyết định tiếp tục đồng hành cùng anh em vô điều kiện, thì đó là cả một sự biết ơn. Biết ơn vì họ đã quý trọng những công sức xây dựng đội nhóm của mình, cũng như của chính họ. Biết ơn vì họ đã quyết định tiếp tục sát cánh cùng đồng đội vượt qua khó khăn để vươn đến thành công. Biết ơn vì những phẩm chất tốt đẹp và sự chính trực trong con người của họ.

Và khi những đồng đội giỏi không hề xao động, sẵn sàng quyết tâm ở lại cùng mình xây dựng một tương lai tốt đẹp hơn, thì đó là sự tri ân. Mình thật sự trân quý sự kiên định, những hoài bão và ước mơ của họ, những điều tốt đẹp mà họ sẵn sàng chia sẻ cùng với mình. Sự tin tưởng của những đồng đội giỏi là nguồn động lực vô bờ bến, để mình luôn tự hứa với lòng, rằng cần phải xứng đáng thật nhiều với những sự tin tưởng đó.

Có lẽ, hạnh phúc lớn lao nhất của một manager không chỉ là dẫn dắt team chiến thắng và vô địch mọi giải đấu. Hạnh phúc lớn lao nhất, theo mình, đó là sự tin tưởng của những đồng đội giỏi, ngay cả khi đối diện với thất bại, hay cả khi chưa thể đăng quang ngôi vô địch.

Cảm ơn những đồng đội xuất sắc, những chiến hữu đã và đang sát cánh cùng mình trên mọi nẻo đường đã qua. Những thành tích và sự phát triển của các bạn chính là những dấu ấn thành công trên con đường sự nghiệp của mình. Có thể khi đồng hành cùng nhau, mình chưa truyền đủ cảm hứng cho các bạn để thành công. Nhưng cảm ơn các bạn đã luôn là nguồn cảm hứng để mình trở nên mạnh mẽ và xuất sắc hơn nữa.

Chân thành cảm ơn các bạn rất nhiều!

Bình tĩnh sống bình yên

Có lần, một người bạn của mình chia sẻ một điều khá.. kỳ lạ: mỗi lần cuộc sống mà bình yên quá thì bạn ý lại cảm thấy.. lo lắng. Bạn thấy rằng khi cuộc sống bình yên là.. có gì đó không ổn. Không thể nào mọi thứ tự nhiên lại dễ dàng như vậy được. Và bạn lo rằng, trời yên biển lặng như này là dấu hiệu cho thấy một cơn bão sắp tới. Sóng gió rồi sẽ lại nổi lên.

Và khi sóng gió nổi lên thật, thì bạn ý lại.. thở phào nhẹ nhõm. Kiểu: đấy, thấy chưa, mình đã bảo rồi mà. Cuộc sống không thể bình yên như vậy được. Bạn ý yên tâm tận hưởng sóng gió, với niềm tin mãnh liệt là cuộc đời của bạn không bao giờ được bình yên. Một sự thỏa mãn khốn khổ đến kỳ lạ!

Mấy chục năm cuộc đời của mình, có khá nhiều sóng gió, nhưng cũng thật nhiều bình yên. Có thể mình là cá biệt, hoặc cũng có thể bạn mình khác biệt, mình cũng không biết nữa. Nhưng cách mình đối xử với bình yên và sóng gió rất khác với cách của bạn mình.

Khi bình yên, mình luôn cố gắng tận hưởng trọn vẹn từng phút giây đó. Một ly whisky bên bản nhạc lo-fi sau một ngày dài mệt mỏi. Vài phút lắng nghe trọn vẹn một ngày vui của hai cô con gái nhỏ. Một trang sách với tách coffee, lặng yên ngắm vợ đang thêu thùa. Một vài sprint team đi đúng hướng. Một vài ngày mừng vui khi team đạt mục tiêu. Tất cả những bình yên đó, mình luôn tận hưởng chúng một cách trọn vẹn nhất.

Trong những phút giây bình yên, có nhiều lúc mình cũng nghĩ về sóng gió. Nhưng nghĩ không phải để lo lắng hay đợi chờ sóng gió đến. Mình nghĩ nhiều về việc làm sao có thể kéo dài những giây phút bình yên như thế này, làm sao để mình vẫn có thể bình yên trong sóng gió, làm thế nào để sóng gió nhanh qua đi.

Và khi thực sự muốn tìm, mình đã thấy cách để hạnh phúc và bình yên bền lâu hơn, cả những cách để bình yên vượt qua sóng gió nữa. Sự thật là có đầy cách để vượt qua sóng gió, thậm chí còn có cả cách khiến cho sóng gió không nổi lên nữa cơ.

Mình đã thử rất nhiều trong những cách đó. Có cách thành công, cũng có nhiều cách thất bại. Nhưng điều tích cực là, càng thử nhiều thì mình càng giỏi. Giỏi trong việc lái con tàu tránh được những cơn bão, giỏi khi đối diện với sóng gió, và giỏi lèo lái con thuyền của mình vượt qua sóng gió nữa. Càng giỏi thì mình lại càng thấy bình yên hơn.

Vậy, cứ cho là mình cá biệt, cứ cho là chọn cách để bình yên trước sóng gió là điều không dễ làm. Nhưng mong muốn sâu thẳm trong bạn là gì? Mãn nguyện cam chịu khi để sóng gió vùi dập mình, rồi than trách số phận mình hẩm hiu? Hay là bạn muốn đủ bản lĩnh để bất chấp mọi sóng gió, luôn bình tĩnh để đi qua mọi giông bão, và tận hưởng thật nhiều những phút giây hạnh phúc bình yên?

Nếu bạn muốn bình yên, thì hãy cứ bình tĩnh đã bạn nhé. Bình tĩnh để bình yên. Rồi thì vượt bão cũng chỉ là một môn thể thao thôi.

Keep calm and be peaceful.

Lăng kính

Ngày bé bố mình nói: con người thường hay nhìn đời qua hai chiếc lăng kính. Một chiếc màu đen, và một chiếc màu hồng. Khi nhìn đời qua chiếc lăng kính màu đen, ta sẽ thấy cuộc đời u tối và ảm đạm. Còn khi nhìn qua lăng kính màu hồng, ta sẽ thấy cuộc đời đẹp đẽ, tươi vui.

Không ai biết được trong đôi mắt của mình, thì mắt trái hay mắt phải sẽ nhìn đời qua lăng kính màu nào. Chỉ có thể biết rằng, nếu mất đi một con mắt, thì chắc chắn con mắt đó sẽ là con mắt mang lăng kính màu hồng. Hehe.

Rồi khi lớn dần lên, mình cũng hiểu được ý nghĩa của những chiếc lăng kính. Và mình rèn luyện bản thân để nhìn đời qua chiếc lăng kính màu hồng nhiều hơn. Mình thường cố gắng nhìn thấy điểm tốt, những điều tích cực ngay cả khi một sự kém may mắn xảy đến với mình. Và đến một lúc, chiếc lăng kính màu hồng của mình thường xuyên được kích hoạt ở cả hai mắt.

Khi lớn thêm một chút nữa, thì mình biết sự thật luôn duy nhất chỉ có một. Nhưng khi nhìn ở những góc khác nhau, qua những chiếc lăng kính khác nhau, qua mắt của những con người khác nhau, thì sự thật luôn được mô tả thành nhiều thứ khác lạ.

Phát hiện này khiến mình thấy rất thú vị, và nó giúp mình bình tĩnh suy nghĩ và nhìn thử nhiều hướng của một vấn đề hơn. Từ đó mình tránh được rất nhiều những mâu thuẫn hay tranh cãi không cần thiết. Làm gì có mắt ai giống ai, làm gì có ai biết ai lúc này đang nhìn đời qua lăng kính màu gì, và làm gì có ai dễ dàng tin vào sự thật được mô tả qua góc nhìn của người khác. Thế nên tranh cãi nhiều khi là điều không tránh khỏi, nhưng tranh cãi nhiều khi cũng chẳng để làm gì.

Lớn thêm chút nữa thì biết đến lăng kính không màu. Đó là chiếc lăng kính cân bằng, có thể nhìn thấy sự thật một cách chân thật nhất. Nhìn đời qua lăng kính màu hồng cũng tốt, nhưng màu hồng cũng dễ khiến chúng ta thiếu tỉnh táo để nhận ra một sự thật khách quan. Thế nên mình lại rèn luyện bản thân để nhìn đời qua chiếc lăng kính không màu.

Lớn lên nữa thì mình mới biết là điều chỉnh màu của lăng kính không dễ. Hóa ra, nhìn đời qua lăng kính màu hồng hay màu đen, thường là do tính cách mỗi con người quyết định. Ngay cả việc rèn luyện nhìn đời qua lăng kính màu gì, cũng là do động lực và nỗ lực trong mỗi con người tạo nên. Và dù có rèn luyện tốt đến mấy, thì mình cũng không thể mô tả thế giới trong mắt của người khác giống như thế giới mình thấy trong mắt mình được, ngay cả khi đó cùng là một thế giới.

Lớn lên thêm chút nữa, thì mình…sẽ già. Thành ra mình chưa biết chuyện gì sẽ xảy ra với những chiếc lăng kính của mình. Thế nên tạm lớn thế này và tạm dừng câu chuyện về những chiếc lăng kính ở đây vậy.

Khi nào lớn hơn và có hứng thì mình sẽ kể tiếp sau..

Cho đi để cho đi

Mình ít khi cho tiền những người ăn xin. Phần vì bị ảnh hưởng bởi luồng dư luận rằng: ăn xin ở Hà Nội là một nghề, ăn xin nào cũng có bảo kê hết rồi, cho tiền họ chỉ làm giàu cho một số kẻ xấu thôi. Phần nữa thì vì mình không mấy thiện cảm với cách xin của những người ăn xin mình gặp.

Hầu hết những người ăn xin mình gặp đều tạo cảm giác là mình bắt buộc phải giúp họ, vì hoàn cảnh của họ rất khổ. Có những người thì lại trông rất ghê sợ, tạo áp lực là mình cần cho tiền để xua đuổi họ đi thật nhanh. Mình thì không thích sự thao túng người khác, dưới bất kỳ hình thức nào. Vì thế thường mình không cho tiền những người ăn xin kiểu này.

Nhưng, cách đây độ 2 năm, ở một đèn đỏ trên đường đi làm về, mình gặp một em bé ăn xin, cỡ chừng 4-5 tuổi. Em bé chỉ bằng tuổi con gái nhỏ của mình. Khác với hầu những em bé ăn xin phải bươn chải sớm thường hay ăn nói lấc cấc chợ búa, thì em bé này rất ngoan.

Em không xin tiền, mà bán mấy cái tăm bông và kẹo cao su, giống như nhiều em bé khác. Nhưng em không chèo kéo, cũng không nhì nhèo, chỉ lặng lẽ chìa hộp tăm kẹo của em cho người đi đường chọn.

Có những người đi đường không mua gì, chỉ thấy thương em, họ cho em vài nghìn lẻ. Mỗi lần ai đó đưa tiền cho em như thế, em đều cảm ơn rất to và lễ phép. Sau đó em đưa lại một món đồ em đang bán, ngang bằng giá trị với số tiền mà em nhận được. Khi người cho tiền nói không cần mua gì đâu, con cứ giữ lấy đi, thì em lại lễ phép cảm ơn một lần nữa. Một lời cảm ơn rất chân thành.

Ngày đầu tiên thấy em bé đó, mình thực sự đã mủi lòng. Em bé lanh lẹ, lễ phép, như đứa con gái nhỏ của mình vậy. Con gái nhỏ của mình, dù không quá sung sướng thoải mái gì, nhưng cũng không đến nỗi đói khổ như em bé kia.

Một đứa bé ngoan như vậy, có 4-5 tuổi thôi, thay vì được cô giáo mầm non đón bồng mỗi sáng, thì em lại phải phơi mặt giữa ngã tư khói bụi này. Hôm đó, mình đã thấm được sự khác biệt của số phận mỗi con người.

Điều đáng quý là dù nhỏ tuổi như thế, không biết ai dạy em, nhưng em có một sự lễ phép mà không phải đứa trẻ sung túc nào cũng có được.

Hôm đấy, mình đã móc hết chỗ tiền lẻ mình có để cho em, một cách hoàn toàn tự nhiên, không hề có cảm giác bị ép buộc phải thương hại một chút nào. Và mình đã cảm thấy ấm lòng khi nhận được những lời cảm ơn lễ phép của em, như bao nhiêu người qua đường hảo tâm khác.

Kể từ đó, thi thoảng mình vẫn cho em bé đó tiền. Có thể nói đó là người ăn xin mà mình cho nhiều tiền và nhiều lần nhất. Cho một cách tự nguyện và thoải mái, như một việc đáng làm, và mình thực sự muốn làm.

Mình có kể câu chuyện về em bé này với một vài người xung quanh. Khi mới nghe câu chuyện, có bạn vẫn nói là em bé đó diễn thôi, mình vẫn bị lừa, vẫn bị đánh vào tình thương và lòng trắc ẩn.

Ừ, mình cũng đồng ý là có thể mình vẫn bị thao túng thật, theo một cách tinh vi hơn. Nhưng nếu kể cả là diễn, với một thái độ “diễn” lễ phép như vậy, thì cũng đáng nhận được tiền từ những người qua đường có thiện cảm như mình lắm chứ.

Kể cả khi em bé đó chỉ nhận được một phần những gì mình cho, ngay cả khi em phải nộp tiền bảo kê cho ai đó, thì cũng có sao đâu. Nửa cốc cà phê, đối với mình, thật chơi vơi nhạt vị. Nhưng số tiền để mua được nửa cốc cà phê đó, có thể giúp em bé cái bánh mỳ, hay một nắm xôi, vậy thì số tiền đó, nào có đáng để phải suy nghĩ quá nhiều. Mình vẫn sẽ chọn cách mù quáng tin vào sự lễ phép chân thành của em bé đó thôi.

Và chiều tối qua, giữa cái rét cắt da cắt thịt của Hà Nội, giữa tình hình dịch bệnh lây lan nhanh, mình vẫn thấy em bé đó ngồi thu lu ở ngã tư đường. Một em bé lễ phép, với chiếc khẩu trang nhem nhuốc, chắc chắn chưa được tiêm vắc-xin, vẫn đang phải liều lĩnh sinh nhai. Nếu vì diễn mà phải hy sinh đến vậy, có nhận được tình thương thì cũng thật xứng đáng.

Mình lại móc hết chỗ tiền lẻ của mình để cho em..

Cho đi để nhận lại. Một câu nói để động viên mọi người làm nhiều việc tốt hơn. Khi cho đi, thường đâu đó thâm tâm chúng ta cũng hy vọng là sẽ nhận lại được những điều tốt đẹp hơn trong tương lai. Nhưng đối với mình, cho đi chỉ là để cho đi thôi. Không hy vọng, không phán xét, và cũng không hề nuối tiếc.

Có lẽ, khi cho đi như thế, mình thực sự đã nhận lại được rất nhiều bình yên.

Trách nhiệm là một ân huệ

Khi nói về trách nhiệm, chúng ta thường cảm thấy một sức nặng vô hình, đè nén một cách rất khó chịu. Hầu hết các định nghĩa phổ biến về trách nhiệm cũng đang mô tả trách nhiệm giống như một gánh nặng.

Vì trách nhiệm là gánh nặng, nên mỗi khi phải đối diện với nó, chúng ta thường hay có cảm giác rất mệt mỏi. Chịu trách nhiệm, phải chịu trách nhiệm, nhận trách nhiệm; chỉ mới nghe thôi đã thấy mỏi rồi, nói gì đến việc phải nhận trách nhiệm thật.

Cũng vì là gánh nặng, nên chúng ta thường muốn trút gánh nặng đó cho người khác. Và nếu lỡ người khác có đổ gánh nặng trách nhiệm cho bạn, bạn cũng sẽ muốn chối bỏ trách nhiệm mà mình phải nhận.

Thế rồi, không biết từ bao giờ, trách nhiệm, một từ ngữ cao đẹp, lại bị chúng ta lẩn tránh như dịch bệnh. Trốn tránh trách nhiệm, gần như trở thành bản năng tự vệ của mỗi người.

Đoạn trên mình nhắc đến khá nhiều từ trách nhiệm. Bạn đã thấy mệt chưa? Haha. Nếu đã mệt rồi, thử nghĩ về trách nhiệm theo một góc nhìn khác nhé.

Trách nhiệm là một ân huệ mà bạn trao cho chính mình chứ không phải là một nghĩa vụ – Responsibility is a grace you give yourself not an obligation

– Dan Millman –

Với góc nhìn này, chưa chắc trách nhiệm đã trở nên nhẹ nhàng hơn, nhưng việc nhận trách nhiệm trở nên tích cực và xứng đáng hơn rất nhiều.

Ân huệ, những điều tốt đẹp được ban cho, vẫn có thể là một gánh nặng. Nhưng trách nhiệm là một ân huệ mà bạn tự trao cho chính mình. Khi bạn là chính bạn, bạn sẽ biết sức lực và tầm vóc của bạn ra sao. Khi bạn biết chính mình, bạn sẽ nhận ân huệ, cũng là trách nhiệm, phù hợp với sức vóc của bạn.

Hơn nữa, nếu trách nhiệm là bạn tự trao cho chính mình, thì không ai có thể đổ trách nhiệm cho bạn, không ai bắt được bạn phải chịu trách nhiệm, và bạn cũng sẽ không phải chối bỏ trách nhiệm đó. Chỉ có bạn mới là người quyết định trao cho mình ân huệ lớn lao đó hay không. Không ai ngoài bạn. Chỉ chính bạn mà thôi.

Và khi trách nhiệm đồng thời là một ân huệ, nếu bạn nhận và làm tròn trách nhiệm của mình, bạn sẽ được tưởng thưởng xứng đáng. Như thế chẳng phải công bằng sao? Bạn thực hiện điều chính bạn tuyên bố là bạn có thể làm được, và bạn được tôn trọng vì điều đó. Đối với mình, như thế là đủ công bằng rồi.

Từ khi mình được học về góc nhìn này, định nghĩa về trách nhiệm đã được thay đổi hoàn toàn trong tâm trí của mình. Mình đã dám nhận trách nhiệm, mà thực tế là mình tự trao trách nhiệm, trao ân huệ cho chính mình. Trách nhiệm đối với mình, thực sự đã trở thành một từ ngữ cao đẹp, một cách xứng đáng.

Và mình đã trao cho mình một sức khỏe lành mạnh hơn. Mình trao cho mình một ân huệ để có một gia đình hạnh phúc và vui vẻ hơn. Mình trao cho mình một cơ hội được dẫn dắt những đồng đội giỏi hơn, đam mê hơn. Có thể nói, cuộc sống của mình đã tích cực và ý nghĩa hơn rất nhiều.

Mỗi người đều có những góc nhìn về cuộc sống khác nhau. Mình sẽ không khuyên bạn nên nhìn hay phải sống giống như mình. Nhưng nếu thay đổi một góc nhìn có thể giúp cho cuộc sống trở nên tốt đẹp hơn, tại sao bạn lại không thử nó ngay hôm nay?