Bạn đã vất vả rồi

Một đứa trẻ làm vỡ một cái bát khi đang giúp bố mẹ dọn cơm, điều nó nghe được sẽ là: Suốt ngày rơi với vỡ, chỉ phá là giỏi, chẳng được cái việc gì cả. Sự thật có phải như vậy không?

Ngày nào đứa bé cũng làm vỡ bát? Khi làm vỡ bát là nó cố tình đập phá hay vô tình đánh rơi? Ngoài việc làm vỡ bát, chẳng phải nó đã biết nấu cơm, luộc rau, rán trứng, rửa bát, lau nhà, v.v…? Được rất nhiều việc đấy chứ, sao lại không được cái việc gì?

Một cầu thủ phạm phải một sai lầm trong một trận đấu quan trọng, điều anh ta nghe được sẽ là: đá gì mà dở tệ, không chịu nỗ lực, trận nào cũng mắc sai lầm. Sự thật có phải là như vậy?

Nếu lúc nào cũng đá dở tệ, làm sao anh ta có thể vượt qua các cầu thủ khác để dành vị trí chính thức? Sau mỗi hiệp đấu, chiếc áo đẫm mồ hôi của cầu thủ đó, không phải là nỗ lực sao? Và có thật là trận nào anh ta cũng mắc sai lầm?

Sau khi điều tra nguyên nhân của một sự cố kỹ thuật, bạn phát hiện ra lỗi trong đoạn code của một lập trình viên khác. Ngay lập tức trong đầu bạn sẽ nảy ra suy nghĩ: làm ăn như mứt, như này mà cũng lỗi được, cẩu thả, tư duy kém. Nhưng sự thật là thế nào?

Có phải đồng đội của bạn làm ăn cẩu thả không? Nếu đúng như vậy, có lẽ sẽ bạn sẽ sấp mặt xử lý sự cố cả năm trời, chứ không chỉ một vài sự cố như hiện giờ đâu. Thế còn những tính năng vẫn đang hoạt động ổn định thì sao? Chẳng nhẽ đồng đội của bạn không lập trình gì ở những tính năng đó? Hay tư duy kém cũng có thể làm ra những tính năng tuyệt vời như vậy?

Thật kỳ lạ là khi nhìn thấy 1% lỗi lầm, chúng ta thường phủ nhận 99% những nỗ lực trước đó. Thật buồn cười là chúng ta nghĩ và nói ra 1% lỗi lầm đó như là 99% của sự thật, còn 99% sự thật thì lại không đáng một phần trăm nào. À, không phải là thật buồn cười. Thật buồn, cười.

Nhưng, còn sự thật nào nữa nhỉ? À còn đấy.

Một năm qua, dù đã trải qua bất cứ chuyện gì, mình nghĩ bạn cũng đã nỗ lực rất nhiều. Một năm của thật nhiều bất ổn. Dịch bệnh đã làm cho cuộc sống thường ngày trở nên vất vả nhiều hơn. Giãn cách xã hội, đi lại, sản xuất, kinh doanh đều trở nên khó khăn hơn. Vậy mà bạn vẫn đứng vững. Bạn vẫn hàng ngày hăng say làm việc, bạn vẫn khỏe mạnh, vẫn vui tươi. Đối với mình, bạn thật xuất sắc. Mình nhìn thấy sự nỗ lực của bạn. Mình ghi nhận 99% sự thật của bạn.

Một năm qua, dù cho kết quả thế nào, hãy nhớ rằng, bạn đã có những thành tích đáng tự hào lắm đấy.

Thứ Tư cuối cùng của năm 2021. Cảm ơn bạn đã đi cùng mình trong suốt một năm vừa qua. Cảm ơn bạn vì đã luôn nỗ lực và cố gắng trong công việc của bạn. Cảm ơn bạn đã luôn khỏe mạnh để đọc bài viết của mình mỗi tuần.

Cảm ơn bạn. Bạn đã vất vả rồi.

Lười

Hôm nay mình xin phép thú nhận một tật xấu: Đó là mình rất lười.

Hồi bé mình rất lười làm bài tập về nhà. Thế nên mình thường làm bài tập ngay ở lớp. Thầy cô vừa giảng là mình làm bài tập trong sách luôn. Bài thầy cô giao thêm về nhà thì giờ 5 phút, giờ ra chơi là mình cũng làm nốt. Hôm nào nhiều bài lắm thì trưa đi học về, cơm xong là mình làm hết chỗ dở. Thế là cả chiều với tối mình rảnh. Nhờ lười làm bài tập mà mình có thêm thời gian để chơi, để vẽ vời hay để đọc thêm những kiến thức đa dạng khác.

Khi làm lập trình viên, mình rất lười fix bugs. Vì thế mình cố chỉ làm đơn giản ở mức vừa đủ, vừa đủ đọc để hiểu, vừa đủ để kiểm soát chất lượng, và vừa đủ đáp ứng yêu cầu nghiệp vụ. Khi nào cảm thấy suy nghĩ bị quá đà, khi thấy code chiêu trở nên rối loạn phức tạp, là mình thường… xóa đi code lại từ đầu cho chắc. Nhờ lười fix bug nên code mình ít lỗi, và mình có nhiều thời gian để nghiên cứu thêm các công nghệ mới, các công nghệ giúp mình lười và rảnh hơn.

Khi làm tech leader, mình rất ngại xử lý sự cố. Mỗi khi phải khẩn trương trong hoảng loạn để tìm kiếm và xử lý vấn đề dưới áp lực từ khách hàng, mình cảm thấy mình rất…chăm. Nó đi ngược lại với ham muốn lười của mình, thế nên là mình luôn tìm cách chống lại, mình luôn tìm cách để sự cố không xảy ra.

Mình thường tìm cách thử tạo ra sự cố để xem điều gì sẽ xảy ra. Mình xem khi sự cố xảy ra, hậu quả sẽ là gì, và mình cần làm gì để giải quyết những hậu quả đó. Dựa vào những thử nghiệm đó, mình sẽ tìm cách để ngay cả khi sự cố xảy ra, mình vẫn không phải dọn dẹp quá nhiều hậu quả nghiêm trọng.

Tất nhiên không phải lúc nào mình cũng lường trước được hết mọi vấn đề. Có những khoảng trống trong kiến thức và kinh nghiệm khiến mình không nghĩ tới một vài tình huống. Cũng có khi mình không đủ thời gian và nguồn lực để xử lý trước mọi hậu quả. Nhưng việc mình luôn tìm cách khắc phục sớm sự cố đã giúp mình ít gặp sự cố hơn và xử lý nhanh hơn khi sự cố xảy ra. Nhờ lười nên mình đỡ đau đầu hơn.

Khi làm quản lý, mình rất lười… họp. Nghe thì có vẻ mâu thuẫn, vì quản lý thì hay phải họp. Và trong một bài viết trước đây, mình cũng đề cập tới việc mình đang phải họp khá nhiều. Nhưng họp nhiều không có nghĩa là mình thích và chăm đi họp. Hehe.

Vì lười họp, nên mình luôn cố gắng tổ chức họp theo những lịch lặp lại cố định, điều này sẽ giúp mình và mọi người tham gia chủ động sắp xếp về thời gian làm việc trong ngày. Khi họp thường xuyên thì vấn đề họp cũng đỡ bị lan man luyên thuyên hơn.

Mình cũng luôn cố gắng thiết lập chủ đề và lịch trình rõ ràng cho mỗi buổi họp. Mình cố gắng đưa ra kỳ vọng về những hành động cụ thể, rõ ràng sau mỗi buổi họp. Và mình cũng cố gắng từ chối những buổi họp đột xuất, những buổi họp mình không thấy có hiệu quả đối với mình, hoặc không thấy mình có thể giúp được gì cho những buổi họp đó.

Nhờ lười họp, mình có nhiều thời gian để suy nghĩ về bức tranh toàn cảnh, suy nghĩ về những vấn đề lớn hơn. Những vấn đề giúp mình có thể lười hơn trong tương lai.

Mà nói túm lại là mình rất lười và thích lười.

Và với nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực lười, mình rút ra được một điều: Muốn có nhiều thời gian để thực sự lười, bạn sẽ cần nỗ lực rất nhiều để lười đúng lúc đúng chỗ. Để dễ chill thì trước tiên bạn cần phải làm nhiều việc mà bạn cảm thấy khó chịu. Khó chịu nhưng cần thiết.

Thế nên, chịu khó lên bạn nhé!

Trải nghiệm trân trọng

Mình thường hay nghe nhạc trên ứng dụng âm nhạc X. Đối với mình, đây là một ứng dụng tinh tế, thực sự thấu hiểu khách hàng, thực sự làm cho cuộc sống của mình trở nên tốt đẹp hơn.

Khi mới sử dụng, ứng dụng sẽ mời gọi mình nghe những list nhạc mà những người cùng quốc gia, lứa tuổi, giới tính như mình hay nghe. Sau đó, dựa trên thời lượng nghe có nghe hết bài hát hay không, thường xuyên bấm Next khi nghe bài hát nào, nó sẽ dần hiểu gu nghe nhạc của mình. Khi đã đủ hiểu, nó thường xuyên tạo các list nhạc phù hợp với mình nhất có thể.

Tùy vào thời điểm mình nghe nhạc sáng hay tối, ứng dụng cũng sẽ đề xuất list nhạc phù hợp với thời gian, tâm trạng. Trước 7h sáng thì nó đề nghị nghe các list workout hoặc chillout. Nếu 10h sáng mà mình mở ứng dụng thì sẽ thấy các list để nghe khi làm việc hoặc list nhạc giúp tập trung học hành. Tối đến thì ứng dụng sẽ gợi ý những list nhạc nhẹ nhàng, êm đềm.

Rồi khi số lượng bài hát mình nghe đủ lớn, ứng dụng sẽ mix chúng lại thành những list nhạc cùng thể loại. Tiếp đó là gợi ý những list nhạc của các ca sỹ khác trong dòng nhạc mình hay nghe. Xong lại có cả list nghe ngóng hóng hớt, cứ thấy bài hát mới nào mà ứng dụng thấy phù hợp với gu âm nhạc của mình là nó lại mời mình nghe thử. Lâu lâu sợ mình nghe nhiều một thể loại bị ngán, nó lại mời mình đổi thử gu nhạc xem sao. Cuối năm nó làm cái list nhìn lại những bài mình đã nghe trong năm vừa rồi.

Nói chung cảm giác của mình khi sử dụng ứng dụng này là mình.. chẳng cần phải làm gì cả, chỉ việc bật lên và nghe, còn nghe gì thì ứng dụng đó sẽ lo tất. Đây là một thứ tiện nghi mà hiếm có một sản phẩm hay một ứng dụng nào có thể tạo ra được.

Cuối năm nay, như mọi năm, ứng dụng lại tạo ra list nhìn lại 2021 dành cho riêng mình. Nhưng list nhìn lại năm nay ứng dụng lại có cải tiến mới. Khi đang nghe một vài bài hát trong list, tự nhiên mình nghe thấy lời cảm ơn từ một trong những ca sỹ yêu thích của mình, nội dung đại loại như sau: Cảm ơn bạn đã lắng nghe mình trong năm qua, cảm ơn vì đã để bài hát của mình nằm trong list 2021 của bạn, mình rất hạnh phúc vì được bạn lắng nghe, chúc bạn một năm mới rực rỡ.

Wow! Mặc dù mình biết đó là những lời tri ân được thu lại trước, được dành cho tất cả những người đã nghe nghệ sỹ đó trong suốt năm qua, không phải chỉ dành cho riêng mình, nhưng nó tạo ra cho mình cảm giác được thấu hiểu và trân trọng. Mình chỉ là một khán thính giả thầm lặng thôi, thế mà nay được nào những Ed Sheeran, Alan Walker, David Guetta, Billie Eilish, Coldplay, v.v.. nói lời cảm ơn vì đã lắng nghe. Thật quá tuyệt, phải không?

Là một người yêu công nghệ và làm về công nghệ, mình biết rằng tất cả những cải tiến tinh tế như ứng dụng nghe nhạc này không khó để thực hiện. Nhưng cho đến giờ, hầu hết tất cả các ứng dụng khi thu thập dữ liệu người dùng thường chỉ để quảng cáo hoặc bán thêm thứ gì đó. Chưa có ứng dụng nào tạo ra được trải nghiệm thấu hiểu và trân trọng khách hàng đến mức này. Một trải nghiệm rất nhân văn.

———————–

Đối với mình, làm sản phẩm, có lẽ điều cần nhất là phải thấu hiểu khách hàng. Nhiều khi, không nhất thiết phải làm quá nhiều thứ hoành tráng thì sản phẩm mới tốt. Chỉ cần đơn giản là thấu hiểu khách hàng cần gì, sau đó thỏa mãn nhu cầu của họ, thực sự giúp cho cuộc sống của họ tốt đẹp hơn mỗi ngày, thế là đủ.

Mình rất muốn làm ra được sản phẩm thực sự làm cho cuộc sống tốt đẹp hơn. Còn bạn, bạn muốn tạo ra một sản phẩm như thế nào?

Tầm nhìn

Khi nghĩ đến tầm nhìn, hầu hết mọi người đều nghĩ về thứ gì đó xa vời, lớn lao, thậm chí có thể hơi viển vông nữa. Và tầm nhìn thường là sẽ dành cho tổ chức, nơi mà nhiều người muốn đi xa cùng nhau.

Nhưng thực tế thì tầm nhìn đơn giản chỉ là hình dung ra một viễn cảnh, một tương lai, mà ở trong đó, bạn trông sẽ như thế nào. Tầm nhìn cũng không phải điều chỉ dành riêng cho mỗi tổ chức. Ai cũng có thể có một khát khao về một cuộc sống tốt đẹp hơn. Vì thế mỗi cá nhân cũng có thể và cũng nên có riêng cho mình một tầm nhìn.

Ví dụ, mình đang có một tầm nhìn về sức khỏe là: tới khi 70 tuổi, mình vẫn có sức khỏe tốt như bây giờ. Đấy, tầm nhìn đơn giản vậy thôi, có gì to tát đâu, đúng không nào? Nhưng tầm nhìn đó rất đáng để hướng đến. Và cũng không dễ để thực hiện được tầm nhìn này đâu nhé.

Sức khỏe tốt như bây giờ, có nghĩa là mình có thể dậy lúc 5h sáng mà không mệt mỏi gì; là có thể tập thể dục 30-40 phút mỗi sáng; là có thể tập trung làm việc trong 8-10 tiếng mỗi ngày; là đọc được tối thiểu 50 cuốn sách mỗi năm; là hầu như không ốm đau gì; là vẫn ăn ngon miệng, và vẫn ngủ say vắt lưỡi. Haha.

Những việc kể trên, nghe thì có vẻ dễ, nhất là những việc như ăn no, ngủ say. Mấy cái thứ hưởng thụ đó, ai mà chẳng làm được. Ừ, nhưng những việc đó chỉ làm được khi bạn có sức khỏe tốt thôi.

Đã có những lần mình mệt tới mức chán chẳng buồn ăn. Có những hôm mình đau dạ dày đến mức không ngủ được. Những lúc đó, mình còn trẻ hơn hiện tại rất nhiều. Nếu không có một tầm nhìn rõ ràng về sức khỏe và không nỗ lực thực hiện tầm nhìn đó từ bây giờ, đến 70 tuổi, những việc đơn giản như ăn no ngủ kỹ thôi, có thể sẽ không còn là những việc dễ dàng nữa.

Từ giờ đến khi mình 70 tuổi, còn hơn 30 năm. 30 năm, chẳng ai biết trước được còn bao nhiêu lần đại dịch nữa sẽ xảy ra. Đứng trước những đại dịch đó, mấy ai có thể tự tin rằng mình sẽ luôn có được sức khỏe tốt như bình thường.

Ngay cả đại dịch Covid hiện tại thôi, cũng không ai biết ngày mai số lượng F0 là bao nhiêu. Ngày mai, có thể mình sẽ là F0 bất cứ lúc nào. Nếu như thế, có thể di chứng của căn bệnh sẽ khiến mình có thương tật kinh niên.

Nếu không có tầm nhìn về sức khỏe đến 70 tuổi, và nếu lỡ trở thành nạn nhân của bất cứ đại dịch nào, mình có thể rất dễ hoảng loạn, sợ hãi và buông xuôi. Cứ mỗi lần đại dịch xảy ra, có thể mình sẽ lại tê liệt, chui rúc, lẩn trốn theo một cách nào đó để hy vọng đại dịch sẽ qua đi. Mình sẽ sống một cuộc đời không như mong muốn, một cuộc đời không đáng sống một chút nào.

Nhưng nếu mình có một tầm nhìn về sức khỏe rõ ràng, mình sẽ rèn luyện, giữ gìn sức khỏe mỗi ngày. Mình tuân thủ những khuyến cáo về phòng chữa bệnh. Mình hạnh phúc mỗi ngày vì sức khỏe của mình vẫn tốt. Mình bình tĩnh đón nhận bất cứ tin xấu nào. Nếu nhiễm bệnh, mình sẽ lạc quan điều trị để nhanh chóng khỏe lại. Vì mình tin vào một viễn cảnh là mình sẽ có sức khỏe tốt khi mình 70 tuổi. Mình kiên định với tầm nhìn của mình.

Tầm nhìn không phải là điều có thể giúp được bạn sinh tồn mỗi ngày, nhưng tầm nhìn có thể giúp bạn tin tưởng vào một tương lai tốt đẹp hơn. Niềm tin đó sẽ giúp bạn chiến thắng mọi nghịch cảnh, vượt qua được mọi biến cố có thể xảy ra trong cuộc sống này.

Nếu hiện giờ bạn chưa có một tầm nhìn nào cho cá nhân mình, nếu bạn chưa hình dung ra được một tương lai tươi sáng cho cuộc đời bạn, hãy dành thời gian suy nghĩ nghiêm túc về nó. Hãy suy nghĩ về một cuộc sống bạn mong muốn có được tại một thời điểm nào đó trong tương lai. Hãy tuyên bố rằng bạn sẽ có một cuộc đời đáng sống như thế, và hãy nỗ lực mỗi ngày để đạt được viễn cảnh này.

Chúc bạn sớm có được tầm nhìn cho chính cuộc đời của mình nhé!

Gốc rễ của mọi vấn đề

Có một điều thú vị là khi tìm kiếm nguyên nhân cho một vấn đề, nếu đó là một thành công, thì chúng ta luôn thấy mình góp phần ở trong đó. Còn nếu đó là một thất bại, chúng ta lại luôn thấy mình là nạn nhân, và nguyên nhân gốc rễ của thất bại lại luôn nằm ở chỗ khác.

Bạn không tin? Cứ thử ngẫm mà xem.

Nếu đội bóng của bạn thắng, chắc chắn là do hôm đó bạn đá hay. Kể cả bạn không ghi bàn thì chắc chắn hôm đó bạn cũng đã có hàng nghìn đường kiến tạo hiệu quả. Còn nếu đội bóng của bạn thua thì sao? Thường thì do đối thủ quá mạnh, đối thủ chơi xấu, hoặc do đồng đội của bạn hôm nay xuống phong độ. Rất hiếm khi đội bóng thua là do bạn.

Trong công việc, nếu team của bạn đạt được mục tiêu, thì chắc chắn bạn đã phải nỗ lực rất nhiều. Còn khi không đạt được, thì lại có rất nhiều nguyên nhân khác nhau. Có thể do hệ thống máy chủ đợt này tự nhiên hay có sự cố, có thể do đồng đội dạo này hay ốm vặt nên nghỉ nhiều, hoặc thậm chí có thể do chính sếp của bạn không quyết tâm đạt mục tiêu nữa. Còn bạn thì vẫn luôn nỗ lực hết mình.

Trong việc chăm sóc và dạy dỗ con cái, nếu con được điểm tốt, đi thi được giải, được tuyên dương, v.v.., thì bạn sẽ thấy sao mà mình.. đẻ khéo thế. Đẻ con nhà mình mà cứ như con nhà người ta vậy. Haha. Còn khi bạn bị giáo viên gọi ra than phiền là con học kém, mải chơi, hay đánh bạn, v.v… thì sao? Khi đó bạn mới lại thấy là vợ hoặc chồng bạn chẳng quan tâm dạy dỗ con gì cả, hoặc sao con mình nó không ngoan như con nhà người ta, hoặc sao giáo viên không tận tình tới con mình. Và dĩ nhiên là bạn vẫn đang rất nỗ lực, bạn không có lỗi lầm gì trong việc nuôi dạy con cái cả.

À, đừng hiểu nhầm, mình không phê phán hay chỉ trích gì ở đây đâu nhé. Khi bạn chiến thắng một trận bóng, không phải là vì đối thủ của bạn không nỗ lực, thậm chí họ còn đổ mồ hôi nhiều hơn bạn đấy. Chỉ có điều là nỗ lực của bạn đạt hiệu quả cao hơn thôi. Khi bạn thành công, bạn xứng đáng được ghi nhận.

Thế còn khi thất bại thì sao? Khi bạn thất bại, rất có thể nguyên nhân đúng là do người khác gây ra. Nhưng nếu bạn chỉ dừng ở nguyên nhân đó, thì bạn sẽ chẳng học gì được từ thất bại đó cả. Trong các bộ phim, nạn nhân sẽ luôn chờ người khác đến cứu. Chẳng bao giờ họ tự cứu chính mình được.

Đội bóng của bạn cứ gặp đối thủ mạnh hơn là thua. Cứ khi nào hệ thống máy chủ gặp sự cố là team bạn lại không hoàn thành mục tiêu. Cứ khi nào giáo viên hẹn gặp là bạn lại bị mắng vốn vì con học kém. Đó có phải là những kết quả mà bạn muốn nhận được?

Nếu bạn thực sự muốn những điều đó thì cũng tốt, không sao cả. Cứ enjoy những cái moment đó thôi. Mỗi người có một phong cách sống. Mình tôn trọng phong cách sống của bạn. Nhưng hãy thực sự enjoy nhé. Đừng ca cẩm, than phiền hay đổ lỗi cho bất cứ ai. À nhưng nếu bạn enjoy cả việc than phiền và đổ lỗi cho người khác nữa thì mình chịu hẳn. Nhất bạn luôn.

Còn nếu bạn muốn thay đổi hiện trạng, nếu bạn không muốn thất bại nữa, thì có lẽ đã đến lúc bạn cần nhìn và nghĩ theo một cách khác đi. Có lẽ đã đến lúc bạn cần từ bỏ vai nạn nhân bị trói chân trói tay luôn mồm la hét, để chuyển sang đóng vai người hùng, người sẽ giải cứu bạn khỏi những vấn đề của chính bạn.

Vậy, bạn lựa chọn sẽ trở thành ai, nạn nhân hay người hùng?

Phương thuốc còn tệ hơn căn bệnh

1. Một người đàn ông hay bị nhức đầu mỗi khi đêm về. Thay vì đến viện khám để tìm hiểu kỹ nguyên nhân, mỗi lần đau đầu, ông ta lại làm một vốc thuốc giảm đau. Mỗi lần dùng thuốc, cơn đau đầu biến mất. Ông ta có thể quên đi căn bệnh của mình, để tiếp tục sống. Và cứ như thế, cơn đau đầu của ông ta ngày một nặng thêm. Số thuốc giảm đau ông ta sử dụng ngày càng nhiều.

Cho đến một ngày, người đàn ông bỗng thấy đau bụng khủng khiếp, không thể chịu nổi. Ông ta đành đến bệnh viện để khám. Bác sỹ thông báo là ông bị thiếu máu não nên hay đau đầu. Và ông ta cũng bị xuất huyết dạ dày do lạm dụng thuốc giảm đau.

Đôi khi, phương thuốc còn tệ hơn cả căn bệnh.

2. Một người cha mẫu mực, mong muốn con mình lớn lên là một người sống có trách nhiệm. Người cha dạy con mình bằng cách bắt đứa bé phải nhận mọi hậu quả từ những sai lầm mà nó gây ra. Ông phạt nó bất cứ khi nào nó làm sai. Làm hỏng đồ. Phạt. Học kém. Phạt. Hàng xóm mách. Phạt.

Cứ như thế, đứa trẻ lớn dần lên. Vì cứ làm sai là sẽ bị phạt, nên dần dần đứa trẻ không dám làm bất cứ điều gì. Vì không dám thử bất cứ điều gì mới mẻ, nó ngày càng trở nên hậu đậu do thiếu kinh nghiệm. Càng hậu đậu thì nó lại càng hay làm hỏng. Và nó lại bị phạt.

Để không bị phạt, nó đã sử dụng tất cả trí thông minh của mình để tìm cách đổ lỗi cho người khác. Đến khi 18 tuổi, nó đã không dám chịu trách nhiệm về bất cứ việc gì, bất cứ điều gì. Và nó còn biết cách đổ lỗi cho cả thế giới nữa.

Đôi khi, giáo dục còn tệ hơn sự phát triển tự nhiên.

3. Một lập trình viên tham gia xây dựng một ứng dụng mua sắm thú vị. Ứng dụng rất được khách hàng quan tâm và ủng hộ. Khi ứng dụng có 1.000 đơn hàng mỗi ngày, anh ta phát hiện ra 1 lỗi sai lệch dữ liệu của 1 đơn hàng. Anh ta đã thử vài cách, nhưng không làm sao tái hiện ra lỗi lệch dữ liệu này. Anh ta quyết định sửa lại cơ sở dữ liệu cho đúng, và không tìm lỗi đó nữa. Anh ta nghĩ: tỷ lệ sai lệch 1/1.000 là có thể chấp nhận được.

Thời gian trôi qua, ứng dụng ngày càng được nhiều người sử dụng hơn. Hiện ứng dụng đã có 100.000 đơn hàng mỗi ngày.

Mỗi ngày, anh lập trình viên dành cả buổi sáng để sửa lại 2.000 đơn lệch dữ liệu. Thì ra, tỷ lệ 1/1.000 không phải là bất biến. Anh ta vẫn không biết tại sao lại bị lệch dữ liệu như vậy. Thực sự thì anh ta bận tối tăm mặt mũi, nên không có thời gian để tìm hiểu nguyên nhân lỗi nữa. Anh lập trình viên có một nợ kỹ thuật trường tồn, một cơ sở dữ liệu thiếu tin cậy, và một công việc hỗ trợ vận hành ngấy đến phát ốm.

Đôi khi, giải pháp còn tệ hơn cả vấn đề.

Nhiều khi, giải pháp dễ dàng tìm thấy lại có thể là nguyên nhân khiến cho vấn đề trở nên tồi tệ hơn. Vì thế, mỗi khi thấy bóng đèn trong bạn bật sáng, chớ vội vui mừng vì sự thông minh đột xuất của mình. Hãy bình tĩnh suy xét xem có tiềm ẩn rủi ro gì với giải pháp mình vừa tìm ra hay không. Và khi bạn suy nghĩ đủ kỹ, có thể bạn sẽ tìm được giải pháp tốt hơn, giải pháp thật sự cho vấn đề. Hoặc chí ít, bạn sẽ tìm ra giải pháp để không làm cho vấn đề trở nên tồi tệ hơn.

Hãy bình tĩnh và sáng suốt bạn nhé!