Hồi đang ở Agile level 4, sư phụ của mình đưa ra một chỉ dẫn: Agile mà không có tư duy hệ thống thì sai hết, càng làm càng nát.
Sau đó, anh ta vứt cho một quyển sách kinh..hoàng. Sách bằng tiếng Anh, rất nhiều khái niệm, hình vẽ và chú thích khó hiểu.
Anh ta bảo về đọc đi, và nói thêm: Đây là một bộ sách 3 quyển. Còn 2 quyển nữa, khi nào anh xong quyển này thì em sẽ cho mượn 2 quyển kia.
Phải nói là từ bé đến giờ, đó là bộ sách duy nhất mà mình cảm thấy..hoảng loạn khi đọc.
Một phần là kiến thức về tư duy hệ thống khá đặc biệt. Nhưng phần lớn là do cuốn sách được viết cho những người đã hiểu tư duy hệ thống là gì rồi; giờ chỉ nhận ra, áp dụng và thực hành thôi, kiểu như vậy.
Mà hồi đó thì mình chưa hiểu gì về tư duy hệ thống. Hoảng loạn là điều tất yếu. Nhưng thôi, câu chuyện này không phải là về những quyển sách, nên mặc kệ bộ sách hoảng loạn đó đi..
Có thể nói, học và thực hành tư duy hệ thống là quá trình phế võ công rồi học lại đau khổ nhất mà mình từng trải qua.
Đau vì nó phá bỏ rất nhiều thế giới quan đã định hình thâm căn cố đế vào hệ tư tưởng của mình. Nó đạp thẳng vào những gì gọi là nhân quả tuyến tính. Tất cả giải pháp đều mang theo mầm mống của các vấn đề.
Đau hơn nữa là mình học tư duy hệ thống khi đang rất phấn khích, bởi quá trình cải tiến liên tục của Agile có vẻ đang giúp mình giải quyết tất cả mọi vấn đề.
Khi học, cảm giác như mình đang tự tin là cải tiến to the moon, thì lại rớt xuống, không những chỉ là mặt đất, mà lại còn nhằm trúng hố sâu vạn trượng. Trong hố sâu, mình đã nghi ngờ nhân sinh rất nhiều.
Nỗi đau của việc học tư duy hệ thống còn vì sẽ không có đường lùi nữa. Một khi bạn đã nhìn thế giới bằng đôi mắt của tư duy hệ thống, thế giới sẽ không bao giờ trông giống như trước kia.
Khi đã hiểu tư duy hệ thống, nếu bạn hỏi: Vũ trụ ơi, cho em xin phép hoãn lại nước đi vừa rồi được không? Thì câu trả lời luôn là không. Thế, cho em xóa game đi chơi lại được không? Cũng không luôn.
Nhưng, những nỗi đau này là rất đáng.
Khi hiểu được tư duy hệ thống, Agile không chỉ hướng đến mặt trăng, mà hướng tới sự hài hòa của vũ trụ. Mọi thứ bỗng nhiên sáng tỏ theo một cách khó mà tưởng tượng ra được.
Khi nhìn ra được hệ thống, bạn sẽ biết cách lèo lái Agile một cách mượt mà. Không còn là sự căng thẳng như một diễn viên xiếc đi trên dây nữa, mà bạn sẽ chuyển thành một vị thuyền trưởng đang lèo lái con tàu của mình đi xuyên qua cơn bão.
So với đi trên dây, xuyên qua cơn bão căng thẳng gấp nghìn lần, thách thức gấp vạn lần. Nhưng nếu bạn thực sự hiểu tư duy hệ thống, niềm vui sẽ lớn hơn gấp mười lần.
Có gì nhầm lẫn ở đây chăng? Mười chẳng phải là ít hơn nghìn vạn rất nhiều đúng không?
Đúng. Nhưng vui mười lần còn hơn là thường xuyên không vui. Và vui mười lần chắc chắn là hơn gấp tỷ lần những niềm vui ngắn ngủi do ảo giác của con nghẹo gây ra.
Khi hiểu tư duy hệ thống, đường lên Agile Level 5 bền vững một cách khó tin.
Tuy nhiên, nói cho cùng thì món tư duy hệ thống này cũng rất kén người học. Nên mình cũng không khuyến nghị những bạn muốn rèn luyện quản trị Agile đi theo hướng này. Dễ tẩu hỏa nhập ma lắm.
Bạn vẫn có thể lên được Level 5 trong ảo giác, hoặc là quản trị kiểu truyền thống giả Agile, không cần rèn luyện thêm gì mà vẫn vui. Chả sao hết.
Vấn đề của ngày hôm nay có thể đến từ giải pháp của ngày hôm qua. Chừng nào bạn còn biết tạo ra vấn đề, thì trí tuệ nhân tạo vẫn sẽ mãi không bao giờ thay thế được bạn.
Sự thật nức lòng.
Tổng kết lại, một số bài học rút ra:
– Thật sự để tâm sẽ luôn được quý nhân phù trợ
– Cân nhắc kỹ trước khi phế võ công
– Phế rồi, đau thì cắn răng mà chịu
– Lúc khổ luyện được thành võ công rồi, thì lại thấy không cần phải đấu đá nữa
– Nói nhiều như vậy, hiểu được là được.